Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3
Devanagari script
पुलस्त्य उवाच । पुरा वृष्टिनिरोधोऽभूद्यावद्द्वादशवत्सरान् । संशयं परमं प्राप्तः सर्वो लोकः क्षुधार्दितः
Transliteration
pulastya uvāca | purā vṛṣṭinirodho'bhūdyāvaddvādaśavatsarān | saṃśayaṃ paramaṃ prāptaḥ sarvo lokaḥ kṣudhārditaḥ
Translation
普拉斯提亚说道：久远以前，降雨中断，长达十二年。饥馑所迫，整个世界陷入极度的惶惑与危厄之中。
Word by Word
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (formerly)
वृष्टिनिरोधःstoppage of rain
वृष्टिनिरोधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष्टि + निरोध (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—वृष्टेः निरोधः (cessation of rain)
अभूत्occurred/was
अभूत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
यावत्for as long as
यावत्:
Kala (Duration/काल)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधिवाचक अव्यय (as long as/till)
द्वादशवत्सरान्twelve years
द्वादशवत्सरान्:
Kala (Duration/काल)
TypeNoun
Rootद्वादश + वत्सर (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; द्विगु-समासः—द्वादश वत्सराः (twelve years)
संशयम्doubt/peril
संशयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
परमम्great/extreme
परमम्:
Visheshana (Adjectival to कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राप्तःreached/entered
प्राप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootप्र√आप् (धातु)
Formक्त (past participle used finitely), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘reached/entered’
सर्वःentire
सर्वः:
Visheshana (Adjectival to कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लोकःworld/people
लोकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षुधार्दितःafflicted by hunger
क्षुधार्दितः:
Visheshana (Adjectival to कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षुधा + अर्दित (प्रातिपदिक; √अर्द्/अर्दय् in PPP sense)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—क्षुधया अर्दितः (afflicted by hunger)
Speaker
Pulastya
Skanda Dialogue
Listener: Yayāti
Visual Art Cues
Scene: A parched landscape under a harsh sky; cracked earth, withered trees, empty riverbeds; people gaunt with hunger; the sense of a world holding its breath for rain.
Characters & Entities
P
PulastyaFAQs
Collective suffering becomes the backdrop for revealing tīrtha power and divine interventions in Purāṇic tradition.
The immediate narrative is leading toward Agni-tīrtha, though this verse describes the drought’s onset.
None; it provides historical-cosmic context for the tīrtha māhātmya.