Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

प्रसन्ने मयि राजेन्द्र प्रसन्नाः सर्वदेवताः । कुरु मे वचनं राजन्गृह्यतां वरमुत्तमम्

Transliteration

prasanne mayi rājendra prasannāḥ sarvadevatāḥ | kuru me vacanaṃ rājangṛhyatāṃ varamuttamam

Translation

“当我欢喜之时，诸王之主啊，一切天神亦皆欢喜。大王当依我言，受此无上之赐。”

Word by Word

• प्रसन्ने: when (I am) pleased
• प्रसन्ने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक; √सद्/सद्-प्रसादे, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण (qualifies मयि)

• मयि: in me; with regard to me
• मयि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजेन्द्र (प्रातिपदिक; राजा+इन्द्र)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• प्रसन्नाः: are pleased
• प्रसन्नाः: Karta (Predicate/कर्ता-समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)

• सर्वदेवताः: all the deities
• सर्वदेवताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्वदेवता (प्रातिपदिक; सर्व+देवता)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• कुरु: do; fulfill
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: कृ (करणे)

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (enclitic)

• वचनम्: word; command
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• गृह्यताम्: let (it) be accepted
• गृह्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive): ‘let it be accepted’; धातु: ग्रह् (ग्रहणे)

• वरम्: the boon
• वरम्: Karta (Subject in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (with passive verb as subject)

• उत्तमम्: best; excellent
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (qualifies वरम्)

Speaker

Indra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Indra, now insistent, urges the king to accept the ‘supreme boon’; surrounding devas appear approving, suggesting that Indra’s satisfaction ripples through the pantheon.

Characters & Entities

• Indra
• Sarva-devatāḥ (all deities)
• Ambārīṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It highlights the Purāṇic theme of divine networks of favor—yet also prepares for the devotee’s refusal of merely ‘supreme’ worldly gifts.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a rhetorical insistence to accept a boon.