Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । एष एव वरोऽस्माकं सर्वेषां हृदि वर्त्तितः । युगपद्दर्शनाद्देव जायतां फलमुत्तमम्

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | eṣa eva varo'smākaṃ sarveṣāṃ hṛdi varttitaḥ | yugapaddarśanāddeva jāyatāṃ phalamuttamam

Translation

诸仙人曰：“唯此一愿常住我等众人心中：噢天神啊，由此同得的达尔善那，愿生起最上之果。”

Word by Word

• ऋषयः: the sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (masc., nominative, plural)

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम् (perfect, parasmaipada, 3rd person plural)

• एषः: this
• एषः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (masc., nominative, singular); विशेषण/सर्वनाम

• एव: indeed, only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (restrictive particle)

• वरः: boon
• वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (masc., nominative, singular)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी बहुवचनम् (genitive, plural)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम् (masc., genitive, plural); विशेषणम्

• हृदि: in the heart
• हृदि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (neut., locative, singular)

• वर्त्तितः: has been present/abided
• वर्त्तितः: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (past passive participle; masc., nom. sg.)

• युगपत्: simultaneously
• युगपत्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: युगपत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: simultaneously)

• दर्शनात्: from (your) sight/seeing
• दर्शनात्: Apadana (Cause/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे पञ्चमी एकवचनम् (neut., ablative, singular)

• देव: O Lord
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम् (masc., vocative, singular)

• जायताम्: let arise
• जायताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ) आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (imperative, 3rd sg, middle: 'let there arise')

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (neut., nominative, singular)

• उत्तमम्: excellent, highest
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (neut., nominative, singular); विशेषणम्

Speaker

Ṛṣis (assembled sages)

Skanda Dialogue

Listener: Śrī Mahādeva

Visual Art Cues

Scene: Sages, hands folded, speak in one voice, requesting the supreme fruit born from their shared darśana of Śiva.

Characters & Entities

• Ṛṣis
• Deva (Śiva)
• Darśana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotees seek not worldly gain but the ‘uttama phala’—the highest spiritual benefit arising from divine darśana.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Koṭiliṅga-associated sacred place in Arbuda, where simultaneous darśana becomes possible.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the emphasis is on darśana itself as a spiritually fruitful act.