Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं देवदेवेन विष्णुना । माधवीं भगिनीं प्राप्य जन्मांतरमुपस्थिताम्

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | yadetadbhavatā proktaṃ devadevena viṣṇunā | mādhavīṃ bhaginīṃ prāpya janmāṃtaramupasthitām

Translation

诸圣仙说道：你所陈述的这一切——乃由毗湿奴、诸神之神所宣说——在你遇见你的妹妹摩陀毗，她以另一世的身分来到你面前之后……

Word by Word

• ऋषयः: the sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; यत्-सम्बन्धेन विशेष्यः

• भवता: by you (sir)
• भवता: Karana (Agent-instrument in passive/कर्तृकरण)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; आदरार्थक-प्रयोगः

• प्रोक्तम्: told
• प्रोक्तम्: Karma (Object-predicate/कर्मविधेय)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; कर्मणि: "spoken/told"

• देवदेवेन: by the god of gods
• देवदेवेन: Karana (Agent-instrument in passive/कर्तृकरण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः)

• विष्णुना: by Viṣṇu
• विष्णुना: Karana (Agent-instrument in passive/कर्तृकरण)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; अपादान/करणार्थे कर्तृनिर्देशः (agent)

• माधवीम्: Mādhavī
• माधवीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माधवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• भगिनीम्: sister
• भगिनीम्: Karma (Appositional object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भगिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; समानाधिकरण-विशेष्य (apposition to माधवीम्)

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/Absolutive); अव्ययभाव; "having obtained/reached"

• जन्मान्तरम्: another birth
• जन्मान्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषः (जन्म्नः अन्तरम् = another birth)

• उपस्थिताम्: present, having come
• उपस्थिताम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उप + स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (qualifying माधवीम्): "present/arrived"

Speaker

Ṛṣis (sages)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (sages)

Visual Art Cues

Scene: A council of sages addresses the narrator, recalling a wondrous episode: Viṣṇu speaking, and Mādhavī—recognized as a sister from another birth—approaching; the scene balances inquiry and marvel.

Characters & Entities

• Ṛṣis
• Viṣṇu
• Mādhavī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic teaching is advanced through inquiry: sages request clarity on karmic continuity across births.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader frame remains within the Śrīhāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya of the Nāgara-khaṇḍa, though this verse begins a new narrative unit.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it introduces a question about a prior account involving Mādhavī and Viṣṇu.