Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

अभ्यर्चयति तां भक्त्या यो महानवमी दिने । स कामान्वांछितांल्लब्ध्वा पदं प्राप्नोति शाश्वतम्

Transliteration

abhyarcayati tāṃ bhaktyā yo mahānavamī dine | sa kāmānvāṃchitāṃllabdhvā padaṃ prāpnoti śāśvatam

Translation

凡于摩诃那婆弥（Mahānavamī）之日以虔敬礼拜彼女者，既得所愿诸欲，终将证得永恒之境。

Word by Word

• अभ्यर्चयति: worships
• अभ्यर्चयति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि+अर्च् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)

• ताम्: her/that (goddess)
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• महानवमी: (the) Mahānavamī (festival day)
• महानवमी: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा+नवमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा/सप्तमी-विभक्तिः (Nom./Loc.), एकवचनम्; अत्र सप्तमी-सम्बन्धः 'दिने' इत्यनेन (in apposition)

• दिने: on the day
• दिने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• कामान्: desires
• कामान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• वाञ्छितान्: desired
• वाञ्छितान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वाञ्छ् धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् 'कामान्'

• लब्ध्वा: having obtained
• लब्ध्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (Gerund/Absolutive)

• पदम्: state/abode
• पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+√आप् (धातु)
• Form: लट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• शाश्वतम्: eternal
• शाश्वतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शाश्वत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् 'पदम्'

Speaker

Sūta (continuation of explicit speech in Adhyāya 54)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sanctum or open-air shrine of the Goddess on Mahānavamī: devotees offering flowers, lamps, red cloth, and incense; the Devī radiant, bestowing boons and a gesture of protection (abhaya).

Characters & Entities

• Carmamuṇḍā Devī
• Mahānavamī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion at the proper sacred time (kāla) and place (sthāna) ripens both worldly fulfillment and higher spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Carmamuṇḍā Devī shrine described as being established in that place within this Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform devoted worship (abhyarcana/pūjā) of Carmamuṇḍā Devī on Mahānavamī.