Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सूत उवाच । पुरासीद्बाष्कलिर्नाम दानवेन्द्रो महाबलः । अजेयः सर्वदेवानां गन्धर्वोरगरक्षसाम्

Transliteration

sūta uvāca | purāsīdbāṣkalirnāma dānavendro mahābalaḥ | ajeyaḥ sarvadevānāṃ gandharvoragarakṣasām

Translation

苏多说道：“久远以前，有一位名为婆湿迦利（Bāṣkali）的强大神族（达那婆）之王；他对诸天亦不可战胜，对乾闼婆、那伽与罗刹亦然。”

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• आसीत्: there was
• आसीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• बाष्कलिः: Bāṣkali
• बाष्कलिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाष्कलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नामार्थक-अव्यय (indeclinable indicating name)

• दानवेन्द्रः: lord of the Dānavas
• दानवेन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दानव + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘दानवानाम् इन्द्रः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• महाबलः: very strong, mighty
• महाबलः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘महच्च तत् बलं यस्य’ इत्यर्थे गुणवाचक-समास

• अजेयः: unconquerable
• अजेयः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + जेय (प्रातिपदिक; √जि धातु-योग्य/यत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-समासपूर्वक विशेषण

• सर्वदेवानाम्: of all the gods
• सर्वदेवानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘सर्वे देवाः’ इति कर्मधारय

• गन्धर्व: of the Gandharvas
• गन्धर्व: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (पदच्छेदे ‘गन्धर्वाणाम्’ अपेक्षितम्; छन्दसि रूप-लोपः)

• उरग: of the serpents
• उरग: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: उरग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (पदच्छेदे ‘उरगाणाम्’ अपेक्षितम्; छन्दसि रूप-लोपः)

• रक्षसाम्: of the Rākṣasas
• रक्षसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣayaḥ

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates an ancient time: the daitya-king Bāṣkali, towering and armored, surrounded by daitya retinue; gods and celestial beings shown wary in the distance.

Characters & Entities

• Sūta
• Bāṣkali
• Dānavas
• Devas
• Gandharvas
• Nāgas (Uraga)
• Rākṣasas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tīrtha narratives often begin with cosmic imbalance—an invincible antagonist—setting the stage for divine restoration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse begins the origin-story sequence that will explain the Jalaśāyī site’s establishment.

What ritualistic prescription is mentioned?

None here; it introduces the antagonist (Bāṣkali) for the forthcoming tīrtha-māhātmya account.