Adhyaya 272

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तमीशानस्य महीपतेः । ईश्वरेण पुरा दत्तमायुर्यावत्स्ववासरम्

诸仙人说道：“你所讲的关于伊沙那——那位威严的主宰——即往昔由自在天（Īśvara）所赐、直至其自身‘一日’之量的寿命……请再为我们详述。”

Verse 2

किंप्रमाणं भवेत्तस्य दिवसस्य ब्रवीहि नः । सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि प्रमाणं दिवसस्य तु

“那‘一日’的度量为何？请告诉我们。”苏多说道：“我将为诸位宣说一日的真实度量。”

Verse 3

माहेश्वरस्य विप्रेन्द्राः श्रूयतां गदतः स्फुटम् । निमेषस्य चतुर्भागस्त्रुटिः स्यात्तद्द्वयं लवः

诸位最胜婆罗门，请清楚聆听我所说的摩诃湿伐罗之时间度量：一truṭi为一nimeṣa的四分之一，两truṭi合为一lava。

Verse 4

लवद्वयं यवः प्रोक्तः काष्ठा ते दश पंच च । त्रिंशत्काष्ठाः कलामाहुः क्षणस्त्रिंशत्कलो मतः

二lava称为一yava；十五yava为一kāṣṭhā。三十kāṣṭhā名为一kalā，而一kṣaṇa被认为等于三十kalā。

Verse 5

क्षणैः षष्ट्या पलं प्रोक्तं षष्ट्या तेषां च नाडिका । नाडिकाद्वितयेनैव मुहूर्तं परिकीर्तितम्

六十kṣaṇa称为一pala；六十pala为一nāḍikā。以两nāḍikā，即定为一muhūrta。

Verse 6

त्रिंशन्मुहूर्त्तमुद्दिष्टमहोरात्रं मनीषिभिः । मासस्त्रिंशदहोरात्रैद्वौ द्वौ मासावृतुं विदुः

智者宣说：一昼夜（ahorātra）由三十muhūrta组成。一月计为三十个这样的昼夜，而每两个月被称为一季（ṛtu）。

Verse 7

ऋतुत्रयं चाप्ययनमयने द्वे तु वत्सरम् । मानुषाणां हि सर्वेषां स एव परिकीर्तितः

三季合为一“阿耶那”（半年）；两阿耶那合成一年。此即为一切人类所宣说的时间计算。

Verse 8

स देवानामहोरात्रं पुराणज्ञाः प्रचक्षते । अयनं चोत्तरं शुक्लं यद्देवानां दिनं च तत् । यद्दक्षिणं तु सा रात्रिः शुभकर्मविगर्हिता

通晓《往世书》者称此年轮为诸天的昼夜：光明的北行（Uttarāyaṇa）为诸天之昼；南行（Dakṣiṇāyaṇa）为诸天之夜，被视为不利于吉祥事业之时。

Verse 9

यथा सुप्तो न गृह्णाति किंचिद्भोगादिकं नरः । तथा देवाश्च यज्ञांशान्न गृह्णन्ति कथं चन

正如熟睡之人并不能真实受用任何享乐与感官之境，同样，当缺乏应有的条件（觉知/相应）时，诸天亦绝不受纳祭祀所献的份额。

Verse 10

अनेनैव तु मानेन मानवेन द्विजोत्तमाः । लक्षैः सप्तदशाख्यैस्तु वत्सराणां प्रकीर्तितम्

依此人间的度量，噢最胜的二生者（dvija），所宣说的年数为十七“拉克”（一百七十万）。

Verse 11

अष्टाविंशत्सहस्रैस्तु वत्सराणां कृतं युगम् । तस्मिञ्छ्वेतोऽभवद्विष्णुर्भगवान्यो जगद्गुरुः

克利多纪（Kṛta Yuga）由二万八千年构成；在那一纪中，毗湿奴——薄伽梵、世间之师——显现为白色光辉之相。

Verse 12

लोकाः पापविनिर्मुक्ताः शांता दांता जितेन्द्रियाः । दीर्घायुषस्तथा सर्वे सदैव तपसि स्थिताः

众生皆离诸罪，安宁寂静，自持克己，制伏诸根；人人寿命绵长，恒常安住于苦行（tapas）之中。

Verse 13

यो यथा जन्म चाप्नोति तथा स म्रियते नरः । न पुत्रसंभवो मृत्युर्वीक्ष्यते जनकैः क्वचित्

人如何出生，亦如何死去；而据父母所见，绝不见因分娩而致死之事（产时母不亡）。

Verse 14

कामः क्रोधस्तथा लोभो दंभो मत्सर एव च । न जायते नृणां तत्र युगे तु द्विजसत्तमाः

欲、嗔、贪、伪饰与嫉妒，在彼劫之人间皆不生起，噢最胜二生者。

Verse 15

ततस्त्रेतायुगं भावि द्वितीयं मुनिसत्तमाः । पादेनैकेन पापं तु रौद्रं धर्मे तदाविशत्

继而到来第二时代——特雷塔劫，噢最胜牟尼；其时以四分之一之量，凶猛之罪侵入于法（dharma）中。

Verse 16

ततो रक्तत्वमभ्येति भगवान्मधुसूदनः । पापांशेऽपि च संप्राप्ते सस्पर्द्धो जायते जनः

其后，世尊摩度苏达那显现赤红光辉之相；而当罪分哪怕一丝出现，人们便带着争竞对立之心而生。

Verse 17

स्वर्गमार्गकृते सर्वे चक्रुर्यज्ञांस्ततः परम् । अग्निष्टोमादिकांस्तत्र बहुहोमादिकांस्तथा

随后，为求通往天界之道，众人皆行祭祀——于彼处修行阿耆尼什多摩（Agniṣṭoma）等诸祭，并行多次火供之仪。

Verse 19

देवलोकांस्ततो यांति मूलाद्यावच्चतुर्दश । ब्रह्मलोकस्य पर्यंतं स्वकीयैर्य ज्ञकर्मभिः

凭借自身所修之祭祀功业，他们继而前往诸天界——自下方根基起，历经十四界而上——乃至抵达梵天界（Brahmaloka）。

Verse 20

जनके विद्यमाने च स्व ल्पदोषाः प्रकीर्तिताः । कामक्रोधादयो ये च भवंति न भवंति च

当有如“民之父”的正法之君在位时，人们只提及些微过失；而从贪欲与嗔怒等开始的诸恶——纵或生起——亦不致真正扎根。

Verse 21

एकया वेलया तत्र वापितं सस्यमुत्तमम् । सप्तवारान्प्रगृह्णंति वैश्याः कृषिपरायणाः

在那里，一季所播的上等庄稼竟可收割七次；勤于农事的吠舍（Vaiśya）们一次又一次地将其收聚。

Verse 22

सर्वा घटस्रवा गावो महिष्यश्च चतुर्गुणाः । प्रयच्छंति तथा क्षीरमुष्ट्र्यस्तासां चतुर्गुणम्

诸牛皆以壶量涌出乳汁；水牛所出为其四倍；而母骆驼所出之乳，又为水牛的四倍。

Verse 23

अजाविकास्तथा पादं नार्यः सर्वास्तथैव च । वेदाध्ययनसंपन्नाः प्रतिग्रहविवर्जिताः । शापानुग्रहकृत्येषु समर्थाः संभवंति च

同样，山羊与绵羊也都足量产出；一切妇女亦复如是。众人具足吠陀之学，远离受取馈赠，亦能成就诅咒与赐福之业。

Verse 24

क्षत्रियाः क्षात्रधर्मेण पालयंति वसुंधराम् । न तत्र दृश्यते चौरो न च जारः कथंचन । स्वधर्मनिरताः सर्वे वर्णाश्चैव व्यवस्थिताः

刹帝利依武士之法护持大地。彼处不见盗贼，亦绝无奸淫之徒。众人皆安住于自身本分，四姓诸阶亦各得其位而井然。

Verse 25

तच्च द्वादशभिर्लक्षैर्वत्सराणां प्रकीर्तितम् । षण्णवत्या सहस्रैस्तु द्वितीयं युगमुत्तमम्

彼第一时代宣说为一千二百万年；再加九万六千年，则称为第二殊胜之劫。

Verse 26

ततश्च द्वापरं भावि तृतीयं द्विजसत्तमाः । द्वौ पादौ तत्र पापस्य द्वौ च धर्मस्य संस्थितौ । भगवान्वासुदेवश्च कपिलस्तत्र जायते

其后当来第三之世——堕婆罗，噢诸二生中最胜者。彼时罪占二分，法亦存二分而立。于彼时代，世尊婆苏提婆降生，迦毗罗亦复出世。

Verse 27

तच्चाष्टलक्षमानेन वत्सराणां प्रकीर्तितम् । चतुःषष्टिभिरन्यैस्तु सहस्राणां द्विजोत्तमाः

彼堕婆罗劫宣说为八百万年；并再加六万四千年，噢诸二生中最胜者。

Verse 28

कामः क्रोधस्तथा लोभो दंभो मत्सर एव च । षडेते तत्र जायंते ईर्ष्या चैव तु सप्तमी

欲望、嗔怒、贪婪、虚伪与嫉妒——这六种确在彼处生起；而妒恨为第七。

Verse 29

अथ संसेवितास्तैस्तु मानवाश्च परस्परम् । विरुद्धांश्च प्रकुर्वंति नाप्नुवंति यथा दिवम्

随后，人们受这些恶习所染，彼此反目，制造纷争；因此便不能如其所当得而至天界。

Verse 30

केचित्तत्रापि जायंते शांता दांता जितेंद्रियाः । न सर्वेऽपि द्विजश्रेष्ठा यतोऽर्द्धं पातकस्य तु

即便在彼时，亦有少数人生来安和、克己、制伏诸根。然而并非人人皆然——纵在最上等的二次生者之中亦复如此——因为罪业仍存其半。

Verse 31

ततः कलियुगं प्रोक्तं चतुर्थं च सुदारुणम् । एकपादो वृषो यत्र पापं पादैस्त्रिभिः स्थितम्

其后宣说为迦利瑜伽——第四世，极其惨烈——彼时法之公牛仅以一足而立，而罪恶则以三足而安立。

Verse 32

कृष्णत्वं याति देवोऽपि तत्र चैव चतुर्भुजः । एक पादोऽपि धर्मस्य यावत्तावत्प्रवर्तते

在那里，纵然四臂的主宰也呈现幽暗之相；而法仅存的一“足”，也只能在力所能及之时继续运转。

Verse 33

पश्चान्नाशं समभ्येति यावत्तावच्छनैःशनैः । प्रमाणं तस्य निर्दिष्टं लक्षाश्चत्वार एव हि

此后，它便一点一点、渐渐趋向毁灭。其量度被明确宣示为四个拉叉（lakṣa），即四十万。

Verse 34

द्वात्रिंशच्च सहस्राणि युगस्यैवांतिमस्य च । कलिना तत्र संपृष्टा मर्त्याः सर्वे परस्परम्

并且又有三万二千，亦归于那最后的劫期。在那里，众生彼此相害，皆为迦梨所触染、所侵覆。

Verse 36

विबुधैस्ते प्रवर्तंते रागद्वेषपरायणाः । यस्ययस्य गृहे वित्तं तथा नार्यो मनोरमाः

他们甚至在所谓“智者”的驱使下也起而妄动，归依于贪爱与嗔恨。哪一家宅中有财物，那里便也追逐可意的美丽女子。

Verse 37

लोकद्वयविनाशः स्याद्यतश्चेतो न शुध्यति । प्रावृट्कालेऽपि संप्राप्ते दुर्भिक्षेण प्रपीडिताः

由于心识不净，二世（此世与后世）皆将败坏。纵使雨季来临，众人仍为饥馑所逼迫。

Verse 38

भ्रमंति च कलौ लोका गगनासक्तदृष्टयः । जानाति चापि तनयः पिता चेन्निधनं व्रजेत्

在迦梨之世，人们游荡不定，目光执著于天空（心神散乱而不安）。甚至儿子也在心中预作盘算：倘若父亲将赴死亡。

Verse 39

ततोहं गृहपो भूयां बांधवो ह्यपि बांधवम् । स्नुषापि वेत्ति चित्तेन यदि श्वश्रूः क्षयं व्रजेत्

于是人心起念：“愿我成为一家之主。”甚至亲族也算计亲族。连儿媳也在心中明知并筹谋：若婆母一旦逝去，将如何行事。

Verse 40

मम स्याद्गृह ऐश्वर्यं तत्सर्वं नान्यथा व्रजेत् । काव्यैरुपहता वेदाः पुत्रा जामातृकैस्तथा

“愿家中的富贵权势归我所有；愿这一切不以别途流转。”吠陀被空华的诗藻所伤；儿子也同样被女婿与世俗牵系所左右。

Verse 41

शालकैर्बांधवाश्चैव ह्यसतीभिः कुलस्त्रियः । शूद्रास्तपस्विनश्चैव शूद्रा धर्मस्य सूचकाः

在迦梨时代，名门之女被姻亲与诸多关系所围绕，又被行止不贞者所纠缠。甚至首陀罗也披上苦行者的外相；首陀罗反而成了“指示”并界定何为达摩之人。

Verse 42

ब्राह्मणानां ततः शूद्रा उपदेशं वदंति च । अल्पोदकास्तथा मेघा अल्पसस्या च मेदिनी

于是，首陀罗甚至向婆罗门施以教诲。云中少水，大地也只结出稀薄的收成。

Verse 43

अल्पक्षीरास्तथा गावः क्षीरे सर्पिस्तथाऽल्पकम् । सर्वभक्षास्तथा विप्रा नृपा निष्करुणास्ततः । कृष्या लज्जंति वैश्याश्च शूद्रा ब्राह्मणप्रेषकाः

牛乳稀少，乳中所出酥油（ghee）亦复寡薄。婆罗门将成不择食者；国王将变得无慈无悲。吠舍以农事为耻，而首陀罗反来发号施令，差遣婆罗门。

Verse 44

हेतुवादरता ये च भंडंविद्यापराश्च ये । तेते स्युर्भूमिपालस्य सदाऽभीष्टाः कलौ युगे

凡喜好诡辩争论者，及沉迷轻佻技艺与炫耀之学者——在迦梨时代，此等人常为君王所宠爱。

Verse 45

श्वःश्वःपापीयदिवसाः पृथिवी गतयौवना । अतिक्रांत शुभाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः

日复一日，世道愈加罪浊；大地已失青春之力。吉祥的时节已然逝去，可怖的时节正逼近。

Verse 46

यथायथा युगं भावि वृद्धिं यांति स्त्रियो नराः । तथातथा प्रयांति स्म लघुतां जंतुभिः सह

随着将临之世渐次推进，男女在世俗之道上愈加滋长；然而同样地，他们与诸生灵一道，沉入琐碎浅薄、品性卑小之境。

Verse 47

द्वादशमे चैव कन्या स्याद्भर्तृसंयुता

至十二岁时，少女便已与夫结缔为偶。

Verse 48

ततः षोडशमे वर्षे नराः पलितयौवनाः । शौचाचारपरित्यक्ता निजकार्यपरास्तथा

继而至十六岁时，男子虽在青春却显老相；舍弃清净与正行，只顾一己之事。

Verse 49

भविष्यंति युगस्यांते नराः अंगुष्ठमात्रकाः । गृहं च तेऽथ कुर्वंति बिलैराखुसमुद्भवैः

在劫末之时，人们将仅如拇指般大小；随后他们以鼠穴所生之洞为居所。

Verse 52

पश्चात्कृतयुगं भावि भूयोऽपि द्विजसत्तमाः

其后，噢诸“再生者”中最胜者，克利多劫（Kṛta-yuga）将再度来临。

Verse 53

एवं युगसहस्रेण संप्राप्तेन ततः परम् । ब्रह्मणो दिवसं भावि रात्रिश्चैव ततः परम्

如是，当一千个劫轮流转已尽，便有梵天（Brahmā）之日到来；其后依次亦有梵天之夜。

Verse 54

ततश्चानेन मानेन षष्ट्या युक्तैस्त्रिभिः शतैः । ब्रह्मणो वत्सरं भावि केशवस्य च तद्दिनम्

继而依此度量，三百六十个如是之日构成梵天之一年；而同一时量亦被计为凯沙瓦（Keśava）之一日。

Verse 55

आत्मीये जीविते ब्रह्म यावद्वर्षशतं स्थितः । केशवोऽपि स्वमानेन वर्षाणां जीविते शतम्

依其自身寿量，梵天住世一百年；凯沙瓦（Keśava）亦然——按其自身之度量——寿命亦为一百年。

Verse 56

वर्षेण वासुदेवस्य दिनं माहेश्वरं भवेत् । निजमानेन सोप्यत्र याव द्वर्षशतं स्थितः

以毗湿奴（Vāsudeva）之一年，便成一“摩醯湿伐罗之日”；而彼亦依自家之度量，于此安住百年。

Verse 57

ततः शक्तिस्वरूपः स्यात्सोऽक्षयी कीर्त्यते यतः । सदाशिवस्य निःश्वासः शैवं वर्षशतं भवेत् । उच्छ्वासस्तु पुनस्तस्य शक्तिरूपेण संस्थितः

其后，便成就为圣力（Śakti）之自性；因此她被宣称为“不坏”。所谓一百个湿婆年，不过是常住湿婆（Sadāśiva）的一次呼出；而其再一次吸入，则又安住为圣力之形相。

Verse 58

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं शिवशक्तिसमुद्भवम् । यावदायुः प्रमाणं च मानुषाढ्यं च यद्भवेत्

苏多（Sūta）曰：此一切我已为汝等尽皆宣说——由湿婆与圣力所生——即寿命之量度，以及凡属人间福分与分配之事。

Verse 59

भवद्भिः शांकरं पृष्टो द्विजा अस्मि दिनं पुरा । मया पुनस्तु सर्वेषां मर्त्यादीनां तु कीर्तितम्

诸二生者，汝等昔日曾问我关于商羯罗（Śaṅkara）之日；而今我亦已宣说一切众生之计量，自凡夫有死者始。

Verse 91

एवं जाते ततो लोके ब्राह्मणो हरिपिंगलः । कल्किगोत्रसमुत्पन्नस्तान्सर्वा न्सूदयेत्ततः

当世间如是成就之时，有一婆罗门名哈利平伽罗（Haripiṅgala），出自迦尔吉（Kalki）之族系；随后便将他们尽皆诛灭。

Verse 272

इति श्रीस्कांदे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये युगस्वरूपवर्णनंनाम द्विसप्तत्युत्तरद्विशततमोअध्यायः

至此，《圣·斯坎达大往世书》之《八万一千颂集》（Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā）中，第六《那伽罗分部》（Nāgara-khaṇḍa）之《哈塔凯湿伐罗圣域功德》（Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya）里，名为《劫期体相述说》（Yugasvarūpa-varṇana，述诸劫之性相）的章节圆满结束。