Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 100

Devanagari script

यश्चैतत्कीर्तयेन्मर्त्यः सदैव सुसा माहितः । स नूनं मुच्यते पापादाजन्ममरणांतिकात्

Transliteration

yaścaitatkīrtayenmartyaḥ sadaiva susā māhitaḥ | sa nūnaṃ mucyate pāpādājanmamaraṇāṃtikāt

Translation

凡人之中，若有人恒常诵念此偈，心怀虔敬、意念善净，必定解脱诸罪，从生之初始，直至以死为终的尽头。

Word by Word

• यः: who (he)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मपद

• कीर्तयेत्: should recite/proclaim
• कीर्तयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कीर्तय् (धातु; कीर्त् + णिच्)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• मर्त्यः: a mortal/man
• मर्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृपद

• सदा: always
• सदा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)

• सुसा: with good praise/with good (means)
• सुसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सु + सा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण; (पाठदोष/पाठभेद सम्भाव्य: सुसा/सुसाḥ/सुसा- इत्यादि)

• माहितः: honoured/esteemed
• माहितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मह्/मा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (मर्त्यः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• नूनम्: surely
• नूनम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नूनम् (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक अव्यय (adverb)

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/मध्यस्थ-भाव (is released)

• पापात्: from sin
• पापात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अपादान (ablative of separation)

• आ: up to
• आ: Sambandha (Prefix/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (अव्यय/उपसर्ग)
• Form: अव्यय (preverb/adverbial prefix) ‘up to’

• जन्ममरणान्तिकात्: until the end of birth and death (i.e., till life's end)
• जन्ममरणान्तिकात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: जन्म + मरण + अन्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अपादान; समासः (जन्म-मरणयोः अन्तिकम्)

Speaker

Bṛhaspati

Skanda Dialogue

Listener: Suraśreṣṭha (best among the gods) and, by extension, human audience through Purāṇic transmission

Visual Art Cues

Scene: A devoted mortal recites from a palm-leaf manuscript before a small shrine; a subtle aura of purification surrounds them, with shadowy forms of sins dissolving; Bṛhaspati’s blessing implied above.

Characters & Entities

• Bṛhaspati

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful recitation and remembrance of dharma-teachings purify the practitioner and lessen the burden of sin across one’s life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tirtha is specified; the verse gives a general phalaśruti within the Mahatmya framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

Kīrtana/recitation of the described teaching, performed with steady devotion and right intention.