Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48
Devanagari script
ब्राह्मण्युवाच । ममापि मतमेतद्धि यत्त्वया परिकीर्तितम् । तत्किं चिरयसि ब्रह्मञ्छीघ्रं दारूणि चानय
Transliteration
brāhmaṇyuvāca | mamāpi matametaddhi yattvayā parikīrtitam | tatkiṃ cirayasi brahmañchīghraṃ dārūṇi cānaya
Translation
婆罗门女说道：“你所宣说的，正也是我的心意。婆罗门啊，为何迟延？速速也把柴薪取来。”
Word by Word
ब्राह्मणीthe Brahmin woman
ब्राह्मणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अवधानार्थ (also)
मतम्opinion/view
मतम्:
Kriya-vishaya (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootमत (प्रातिपदिक; √मन्/√मि ‘to think’ से क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता/विधेय), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshya (Referent/विशेष्य)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
यत्which/that
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
त्वयाby you
त्वया:
Karana/Agent (Instrumental agent/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन
परिकीर्तितम्has been stated/proclaimed
परिकीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-कीर्त् (धातु) → परिकीर्तित (क्त-कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle) ‘proclaimed’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्then/therefore
तत्:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्राय-निपात; अनन्तरार्थ/तस्मात् (then/therefore)
किम्why
किम्:
Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्ययप्राय (why/what)
चिरयसिdo you delay
चिरयसि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिरय् (धातु; नामधातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘to delay’
ब्रह्मन्O Brahmin
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
दारूणिpieces of wood
दारूणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदारु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
आनयbring
आनय:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-नी (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Brāhmaṇī (Mṛkaṇḍa’s wife)
Visual Art Cues
Scene: The brāhmaṇī speaks decisively, agreeing with the brāhmaṇa and urging him not to delay—bring firewood quickly.
Characters & Entities
B
brāhmaṇīB
brāhmaṇa (addressed as brahman)D
dāru (firewood)FAQs
The verse shows shared resolve within household life, portraying how intense suffering can drive decisive action.
The narrative remains in the Agnitīrtha-associated tīrtha setting, though this verse is a direct dialogue.
Bringing firewood and preparing fire are mentioned as practical steps, not as a detailed ritual injunction.