
苏多(Sūta)讲述学识渊博的婆罗门毗湿婆婆苏(Viśvāvasu)之子帕拉瓦苏(Parāvasu)所遭遇的道德危机。于摩伽月(Māgha),他因疲惫而疏忽,寄宿在一位歌妓家中,误把酒当水饮下。觉知此过后,他深生悔恨,寻求清净之道:先至螺贝圣渡(Śaṅkha-tīrtha)沐浴,又以自贬自抑的姿态拜见师长,请求施行赎罪净化(prāyaścitta)。 友人起初讥笑,并提出不合正法的建议;帕拉瓦苏却坚持求取严肃的补救,于是请通晓《忆传》(smṛti)之婆罗门详议。他们区分有意饮酒与无意误饮,并开示古典赎罪法:按所饮之量,吞服如火炽热的酥油(ghee)。其父母忧惧此苦行凶险,恐致身亡并招致名誉败坏,竭力阻止。 众人遂求教德望崇高的婆尔特利耶阇那(Bhartṛyajña,庭审场景亦与Haribhadra相关)。他重新阐明:即便戏言,若经学者依语境判释并认可,也可在地方法(dharma)中发生效力。经由法庭调停与国王协力,王女宝那伐蒂(Ratnāvatī)以慈母之态主持象征性的净化试验:在触碰与唇触之际,显现的是乳而非血,公开昭示其清净已复。故事末了,城邦立下规约:此类居所禁绝酒与肉,违者受罚,使个人赎罪与公共伦理治理相贯通。
Verse 1
सूत उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु नागरो द्विजसत्तमाः । विश्वावसुरिति ख्यातो वेदवेदांगपारगः
苏多说道:就在那时,噢诸位最胜的再生者,有一位那伽罗婆罗门,名闻为毗湿瓦瓦苏,通达吠陀及诸吠陀支分。
Verse 2
पश्चिमे वयसि प्राप्ते तस्य पुत्रो बभूव ह । परावसुरिति ख्यातस्तस्य प्राणसमः सदा
当他步入暮年时,得一子,名为帕拉瓦苏;此子常如其自身气息一般为他所珍爱。
Verse 3
स वेदाध्ययनं चक्रे यौवने समुपस्थिते । वयस्यैः संमतैः सार्धं सदा हास्य परायणैः
当青春临至,他便开始研习吠陀,与同龄相契的伙伴相伴,常常倾向欢笑与轻快之心。
Verse 4
कस्यचित्त्वथ कालस्य माघमास उपस्थिते । रात्रौ सोऽध्ययनं चक्र उपाध्यायगृहं गतः
后来在某个时刻,当摩伽月到来时,他前往师长之家,于夜间诵习研学。
Verse 5
निशीथे स समुत्थाय सर्वैर्मि त्रैश्च रक्षितः । वेश्यागृहं समासाद्य प्रसुप्तो वेश्यया सह
至午夜时分,他起身而行,众同伴皆为护卫;抵达妓舍,便与那女子同卧而眠。
Verse 6
जलपूर्णं समाधाय जलपात्रं समीपगम् । निजाचमनयोग्यं च जलपानार्थमेव च
他在近旁放置一器盛满清水,适于自作阿遮摩那(ācamanam,净口啜水之礼),亦唯为饮水之用。
Verse 7
निशाशेषे तु संप्राप्ते स पिपासासमाकुलः । निद्रालस्यसमोपेतः शय्यां त्यक्त्वा समुत्थितः
当夜将尽时,他为口渴所扰,仍带睡意与倦怠,遂离榻起身。
Verse 8
वेश्याया मद्यपात्रं तु ह्यधस्तात्सं व्यवस्थितम् । तदादाय पपौ मद्यं जलभ्रांत्या यदैव सः
然而下方放着那名妓女的酒器;他拿起便饮了酒,误以为是清水。
Verse 9
तदा मद्यं परिज्ञाय पात्रं त्यक्त्वा सुदुःखितः । वैराग्यं परमं गत्वा प्रलापानकरो द्बहून्
这时他才知是酒,便痛苦万分地弃掉酒器;生起极深的离欲之心,发出许多哀叹。
Verse 10
अहो निद्रान्वितेनाद्य किं मया विकृतं कृतम् । यदद्य मद्यमापीतं जलभ्रांत्या विगर्हितम्
“哀哉!今日为睡意所覆,我竟做了何等可怖之事?我把酒当作水而饮下——这是受人讥责的行径!”
Verse 11
किं करोमि क्व गच्छामि कथं शुद्धिर्भवेन्मम । प्रायश्चित्तं करिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्
“我当如何行,往何处去?我怎样才能得清净?纵然极其艰难,我也要行赎罪之法(prāyaścitta)。”
Verse 12
एवं निश्चित्य मनसा प्रभाते समुपस्थिते । शंखतीर्थं समासाद्य कृत्वा स्नानं तथा परम्
他心中既已如此决断,待晨曦到来,便抵达商迦圣渡(Śaṃkhatīrtha),并行殊胜的净浴。
Verse 13
सशिखं वपनं पश्चात्कारयित्वा त्वरावितः । गतश्च तिष्ठते यत्र ब्रह्मघोषपरायणः
随后,他剃发而仍留顶髻(śikhā),匆匆前往那位专注于吠陀诵音(brahmaghoṣa)者所居之处。
Verse 14
उपाध्यायः सशिष्यश्च ब्रह्मस्थानं समाश्रितः । स गत्वा दूरतः स्थित्वा संनिविष्टो यथान्त्यजः
导师与弟子同住于梵处(Brahmasthāna)。他前往那里,远远站立而后坐下,宛如贱民一般——因自身过失而自惭自抑。
Verse 15
श्मश्रुमूर्धजहीनस्तु यदा मित्रैर्विलोकितः । तदा हास्याद्धतो मूर्ध्नि हस्ताग्रैश्च मुहुर्मुहुः
朋友们见他须髯与头发尽失,便哄然大笑,又一次次以指尖轻击他的头顶,以作讥嘲。
Verse 16
उपाध्यायस्तु तं दृष्ट्वा दीनं बाष्पपरिप्लुतम् । श्मश्रुमूर्धजसंत्यक्तं ततः प्रोवाच सादरम्
导师见他凄然可怜,泪水满面,又已舍去须髯与头发,便以慈意对他说道。
Verse 17
किमद्य वत्स दूरे त्वमुपविष्टस्तु दैन्यधृक् । एहि मे संनिधौ ब्रूहि पराभूतोऽसि केन वा
“今日怎么了,孩子?为何你怀着如此沮丧,远远坐着?到我近前来告诉我——是谁使你受辱?”
Verse 18
परावसुरुवाच । अयोग्योऽहं गुरो जातः सेवायास्तव सांप्रतम् । वेश्याया मंदिरस्थेन ज्ञात्वा निजकमंडलुम्
帕拉瓦苏说道:“噢,尊敬的上师,如今我已不堪再侍奉您;因为我在一位妓女的屋中时,因我自己的水罐(kamaṇḍalu)而得知了一件事。”
Verse 19
वेश्याया मद्यपात्रं तु मद्यपूर्णं प्रगृह्य च । तस्माद्देहि विभो मह्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये
“我拿起了那妓女的酒器,里面盛满了酒。因此,噢,尊者,请赐我赎罪之法(prāyaścitta),使我得以清净。”
Verse 20
धर्मद्रोणेषु यत्प्रोक्तं तत्करिष्याम्यसंशयम्
“凡《达摩》经典中所宣说的,我必定奉行,毫无疑虑。”
Verse 21
अथ तं बटवः प्रोचुर्वयस्यास्तस्य ये स्थिताः । हास्यं कृत्वा प्रकामाश्च वेश्या या गुरुसंनिधौ
随后,那些男孩——站在旁边的同伴——对他说话;他们尽情取笑戏弄之后,便谈起那位在师长住处近旁的妓女。
Verse 22
या एषा नृपतेः कन्या ख्याता रत्नावती जने । अस्याः स्तनौ गृहीत्वा त्वमधरं पिबसि द्रुतम् । ततस्ते स्याद्विशुद्धिश्च नान्यथा प्रभविष्यति
“此女乃国王之女,民间称她为宝珠女(Ratnāvatī)。若你抓住她的乳房,迅速啜饮她的双唇,你便能得清净;除此之外,别无他途可成。”
Verse 23
परावसुरुवाच । न वयस्या नर्मकालो विषमे मम संस्थिते । ममोपरि यदि स्नेहो वालमित्रत्वसंभवः । तदानीय द्विजानन्यान्वदध्वं निष्कृतिं मम
帕罗婆苏说道:“诸友啊,此非戏谑之时,我正陷于沉重困厄。若你们真因童年之交而对我怀有深情,便请召来其他婆罗门,告知我得以解脱的正当赎罪法(prāyaścitta)。”
Verse 24
अथ ते नर्ममुत्सृज्य तद्दुःखेन च दुःखिताः । विश्वावसुं समासाद्य तद्वृत्तांतमथाब्रुवन्
于是他们止住戏言,因他的忧苦而同感悲恸,便前往维湿婆婆苏处,将所发生的一切始末尽数禀告。
Verse 25
सोऽपि तेषां समाकर्ण्य तत्कर्णकटुकं वचः । सभार्यः प्रययौ तत्र यत्र पुत्रो व्यवस्थितः
他听罢众人之言,句句刺耳而苦涩,维湿婆婆苏便携妻启程,前往其子所居之处。
Verse 26
दुःखेन महता युक्तः स्खलमानः पदेपदे । वृद्धभावात्तथा शोकात्पुत्राकृत्यसमुद्भवात्
他为巨大的悲痛所压,步步踉跄——既因年迈衰老,又因儿子过失所引发的忧伤。
Verse 27
ततस्तौ प्रोचतुः पुत्रं बाष्पगद्गदया गिरा । दंपती बहुशोकार्तौ हा पुत्र किमिदं कृतम् । सोऽपि सर्वं समाचख्यौ ताभ्यां वृतांतमात्मनः
于是这对夫妻悲痛万分,含泪哽咽地对儿子说道:“唉,孩子啊,你怎会做出此事?”而他也将自身所遭遇的一切经过,尽数向二人陈述。
Verse 28
प्रायश्चित्तं करिष्यामि तस्मादात्मविशुद्धये । ततो विश्वावसुर्विप्रान्स्मार्ताञ्छ्रुतिसमन्वितान् । तदर्थमानयामास वेदविद्याविचक्षणान्
“因此,为了净化我自身,我将行作普罗耶施吉塔(prāyaścitta,忏悔赎罪)。”随后,毗湿婆伐苏为此特意请来博学的婆罗门——通晓《忆传》(Smṛti)、根植《闻传》(Śruti),并精审吠陀之学的明达之士。
Verse 29
ततः परावसुस्तेषां पुरः स्थित्वा कृतांजलिः । प्रोवाच स्वादितं मद्यं मया रात्रावजानता । वेश्या भांडं समादाय ज्ञात्वा निजकमंडलुम्
这时,帕罗伐苏站在他们面前,合掌恭敬,说道:“夜间我不自知,竟尝了醉人的酒。一个妓女拿起一只器皿——认出那是我的水壶迦曼陀卢(kamaṇḍalu)……”
Verse 31
एवमुक्तास्ततस्तेन विप्रास्ते स्मृतिवादिनः । धर्मशास्त्रं समालोक्य ततः प्रोचुश्च तं द्विजाः
他们听他如此陈述,那些婆罗门——阐释《忆传》(Smṛti)者——便查考《法论》(Dharmaśāstra),随后诸位“二生者”便对他说道。
Verse 32
अतिमानादतिक्रोधात्स्नेहाद्वा यदि वा भयात् । प्रायश्चित्तमनर्हं तु ददत्तत्पापमश्नुते
出于过度的傲慢、过度的愤怒、私情,乃至恐惧——若有人把忏悔赎罪之法开给不相应之人,则开示者将自受同样的罪过。
Verse 33
प्रायश्चित्तं प्रदास्यामस्तस्माद्युक्तं वयं तव । यदि शक्नोषि तत्कर्तुं तत्कुरुष्व समाहितः
“因此,我们将为你制定相称的忏悔赎罪之法。若你能行持,就当摄心安住,坚定而宁静地去做。”
Verse 34
परावसुरुवाच । करोमि वो न चेद्वाक्यं तत्पृच्छामि कुतो द्विजाः । नाहं केनापि संदृष्टो मद्यपानं समाचरन्
帕罗婆苏说道:“我将依你们之言而行;但我请问,噢二次生者,你们如何得知?我饮酒之时,并无人见我。”
Verse 35
तस्माद्ब्रूत यथार्हं मे प्रायश्चित्तं विशुद्धये । अपि प्राणहरं रौद्रं नो चेत्पापमवाप्स्यथ
“因此,请告诉我为求清净所当行的赎罪法;纵然严厉至夺命亦可,否则你们将招致罪过。”
Verse 36
ब्राह्मणा ऊचुः । बुध्यमानो द्विजो यस्तु मद्यपानं समाचरेत् । तावन्मात्रं हिरण्यं च तप्तं पीत्वा विशुध्यति
婆罗门们说:“若二次生者明知故犯而饮酒,则当以同等之量饮热熔之金,便得清净。”
Verse 37
अज्ञानतो यदा पीतं मद्यं विप्रेण कर्हिचित् । अग्नितुल्यं घृतं पीत्वा तावन्मात्रं विशुध्यति
“但若婆罗门一时无知而饮酒,则当以同等之量饮如火般炽热的酥油(ghee),便得清净。”
Verse 38
एवं ते सर्वमाख्यातं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । यदि शक्तोषि चेत्कर्तुं कुरुष्व त्वं द्विजोत्तम
“如是,为求清净的一切赎罪法已向你尽说。若你有力能行,便当实行,噢二次生者之最胜。”
Verse 39
परावसुरुवाच । गंडूषमेकं मद्यस्य मया पीतं द्विजोत्तमाः । तावन्मात्रं पिबाम्येव घृतं वह्निसमं कृतम्
帕罗婆苏说道:“噢,最尊贵的二次生者啊,我只饮了一口酒。因此,我必以同等的量,饮下加热得如火般炽烈的酥油(ghee)。”
Verse 40
युष्मदादेशतोऽद्यैव स्वशरीरविशुद्धये । विश्वावसुश्च तच्छ्रुत्वा वज्रपातोपमं वचः
“遵从诸位的命令,就在今日,为净化我自身之躯……”毗湿婆婆苏听到这番话——如同雷霆一击——
Verse 41
विप्राणां चाथ पुत्रस्य तदोवाच सुदुःखितः । कृत्वाश्रुमोक्षणं भूरि बाष्पगद्गदया गिरा
随后,他悲痛至极,对诸婆罗门与自己的儿子开口;泪如雨下,声音因啜泣而哽咽。
Verse 42
सर्वस्वमपि दास्यामि पुत्रस्यास्य विशुद्धये । प्रायश्चित्तं समाचर्तुं न दास्यामि कथंचन
“为使此子得以清净,我愿奉献我所有的一切;但我绝不允许他去行此赎罪苦行(prāyaścitta)。”
Verse 43
अश्राद्धेयो विपांक्तेयः सपुत्रो वा भवाम्यहम् । स्थानं वा संत्यजाम्येतत्पुत्र मैवं समाचर
“我或将成为不堪行施罗陀(śrāddha)之人,也不配坐于婆罗门行列——连同我的儿子;或我便离弃此地。孩子啊,切莫如此行事。”
Verse 44
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य पितुर्विघ्नकरं परम् । प्रायश्चित्तस्य सस्नेहं पुत्रो वचनमब्रवीत्
听闻父亲之言——那言辞对修行“普罗耶施吉塔”(prāyaścitta,忏悔赎罪)大为阻碍——儿子便怀着深情,谈及此一忏悔之法。
Verse 45
त्यज तात मम स्नेहं मा विघ्नं मे समाचर । प्रायश्चित्तं करिष्यामि निश्चयोऽयं मया कृतः
儿子说道:“父亲啊,请暂放对我的慈爱,莫为我设障。我要修行普罗耶施吉塔(prāyaścitta);此志我已立定。”
Verse 46
मातोवाच । यदि पुत्र त्वया कार्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । तदहं पतिना सार्धं प्रवेक्ष्यामि पुरोऽनलम्
母亲说道:“若我儿为求清净必须行普罗耶施吉塔(prāyaścitta),那么我将与汝父同入烈焰,在你之前先行。”
Verse 47
त्वां द्रष्टुं नैव शक्रोमि पिबंतमग्निवद्घृतम् । पश्चात्प्राणपरित्यक्तं सत्येना त्मानमालभे
“我无法忍受看你把酥油(ghee)当作烈火般饮下。待你舍弃生命之后,我亦将凭真实之力(satya),舍此身命。”
Verse 48
पितोवाच । युक्तं पुत्रानया प्रोक्तं मात्रा तव हितं तथा । ममापि संमतं ह्येतत्करिष्यामि न संशयः
父亲说道:“孩子,你母亲所言恰当,确为你的福祉。我亦赞同此事;我必如此行——毫无疑虑。”
Verse 49
तच्छ्रुत्वा तं समायाता वृत्तांतं दुःखसंयुताः
听闻那段经过后,他们便聚集到那里,心中尽是悲痛。
Verse 51
पुत्रं प्रबोधयामासुः प्रायश्चित्तनिवृत्तये । तदा न शक्नुवंति स्म निवर्तयितुमं जसा
他们竭力劝诫那儿子,愿他停止赎罪之行;然而即便如此,也难以轻易使他回心转意。
Verse 52
तावुभौ च पितापुत्रौ प्राणत्यागकृतादरौ
于是父子二人都一心决意舍弃性命。
Verse 53
ततो वास्तुपदं जग्मुः सर्वज्ञो यत्र तिष्ठति । भर्तृयज्ञो महाभागः सर्वसंदेह वारकः
随后他们前往瓦斯图帕达(Vāstupada),那是全知者所住之处——大福德的婆尔特利耶阇那(Bhartṛyajña),能除一切疑惑者。
Verse 54
तस्य सर्वं समाचख्युः परावसुसमुद्भवम् । वृत्तांतं मद्यपानोत्थं यन्मित्रैस्तस्य कीर्तितम्
他们向他详述一切:由帕拉瓦苏(Parāvasu)引起的全部经过——因饮酒而生的那场变故,正如他的友人所禀告的。
Verse 55
प्रायश्चित्तं तु हास्येन यच्च स्मार्तैः प्रकीर्तितम् । विश्वावसोश्च संकल्पं वह्निसाधनसंभवम्
他们也禀告了诸位斯摩尔塔(Smārta)所提及的赎罪法(prāyaścitta)——却被以讥笑之语传说——并陈述毗湿婆婆苏(Viśvāvasu)由“火之法门”而生的决意。
Verse 56
सपत्नीकस्य मित्राणां यच्च दुःखमुपस्थितम् । निवेद्य तत्तथा प्रोचुर्भू योऽपिविनयान्वितम्
他们又呈上朋友们连同其妻室所遭的忧苦;既已禀明此事,便再以谦恭之辞陈说。
Verse 57
अतीतं वर्तमानं च भविष्यद्वापि यद्भवेत् । न तेऽस्त्यविदितं किंचित्सर्वं जानीमहे वयम्
过去、现在,以及未来将起的一切——对你而言毫无不知之事。诚然,我们知你为洞悉万有者。
Verse 58
एतच्च नगरं सर्वं विश्वावसुकृतेऽधुना । संशयं परमं प्राप्तं तेन प्राप्तास्तवांतिकम्
因毗湿婆婆苏(Viśvāvasu)方才所为,此城上下尽陷于深重疑惧;故而我们来到你面前。
Verse 59
तस्माद्ब्रूहि महाभाग यद्यस्त्यपरमेव हि । प्रायश्चित्तं द्विजस्यास्य मद्यपानविशुद्धये
因此,噢大福德者,请告知我们——若真有至上之法——何种赎罪(prāyaścitta)能使此二生者(dvija)从饮酒之过中得以清净。
Verse 60
न ते ह्यविदितं किंचित्तव वेदसमुद्भवम् । भर्तृयज्ञो विहस्योच्चैस्ततो वचनमब्रवीत्
凡由吠陀所生者,于你无一不知。于是婆尔特利耶祭那放声而笑,说出如下言辞。
Verse 61
ब्राह्मणस्यास्य शुद्ध्यर्थमप्ययुपायः सुखावहः । विद्यमानोऽपि नास्त्येव मतिरेषा स्थिता मम
为使此婆罗门得以清净,确有一法能带来安适;然而虽有其法,却如同无有——此念已牢固安住于我心。
Verse 62
ब्राह्मणा ऊचुः पूर्वापरविरोधे नवाक्यमेतन्महामते । कथमस्ति कथं नास्ति तस्मात्त्वं वक्तुमर्हसि । विस्मयोऽयं महाञ्जातः सर्वेषां च द्विजन्मनाम्
诸婆罗门说道:“大慧者,此言新奇,似与前后相违。何以说有?何以说无?故请为我等开示。众二生者皆起大惊异。”
Verse 63
भर्तृयज्ञ उवाच । जपच्छिद्रं तपश्छिद्रं यच्छिद्रं यज्ञकर्मणि । सर्वं भवति निश्छिद्रं यस्य चेच्छंति ब्राह्मणाः
婆尔特利耶祭那说:“持诵之缺、苦行之缺,以及祭祀诸业中的一切缺失——对于为诸婆罗门所认可、所愿意成就之人,皆悉化为无瑕。”
Verse 64
अच्छिद्रमिति यद्वाक्यं वदंति क्षितिदेवताः । विशेषान्नागरोद्भूतास्तत्तथैव न चान्यथा
被称为“地上之神”的婆罗门说:“此乃无瑕。”然而出自那伽罗传承者别具殊例——正是如此,绝无他途。
Verse 65
तथा च ब्रह्मशालायां संस्थितैर्यदुदाहृतम् । नान्यथा तत्परिज्ञेयं हास्येनापि स्मृतिं विना
此外,凡在梵天殿(Brahma-hall)中集会者所宣说之语,当依其本义如实领会,不可别解;纵使以戏谑之辞说出,亦不可离开对《忆传》(Smṛti)正统传统的忆念而擅自取用。
Verse 66
स एष हास्यभावेन प्रोक्तो मित्रैः परावसुः
这位帕拉瓦苏(Parāvasu)乃是被朋友们以戏谑之心谈及。
Verse 67
रत्नवत्याः स्तनौ गृह्य यद्यास्वादयतेऽधरम् । तद्भविष्यति मे शुद्धिर्मद्यपान समुद्भवा
“若他执取罗特那瓦蒂(Ratnavatī)的双乳,并品尝她的下唇,则我因饮酒而生的污秽将得以净除。”
Verse 68
तदुपायो मया प्रोक्तो विप्रस्यास्य सुखावहः । पराशरमतेनैव करोति यदि शुध्यति
“此法我已为这位婆罗门宣说,据言能令他得安适;若他依照帕拉沙罗(Parāśara)之见而行,便可得清净。”
Verse 69
ब्राह्मणा ऊचुः । यद्येतच्छुणुते राजा वाक्यमीर्ष्यापरायणः । तत्सर्वेषां वधं कुर्याद्विप्राणामन्यथा भवेत्
婆罗门们说道:“若那沉溺于嫉妒之王听见此言,恐将诛杀我等一切婆罗门;否则,事情便会变成另一番结果(非本意)。”
Verse 70
तस्मात्करोतु चाभीष्टमेष विप्रः परावसुः । मातापितृसमोपेतो वयं यास्यामहे गृहम्
因此,愿婆罗门帕罗婆苏随其所愿而行。我们偕同母亲与父亲,将回归家中。
Verse 71
भर्तृयज्ञ उवाच । स राजा नीतिमान्विज्ञः सर्वधर्मपरायणः । भक्तो देवद्विजानां च सर्वशास्त्र विचक्षणः
婆尔特利耶阇那说道:“那位国王治政合乎正道,明辨通达,归依一切法(dharma);亦虔敬诸天与二次生者,并善解一切论典(śāstra)。”
Verse 72
तस्मान्मया समं सर्वे नागरायांतु तद्ग्रहे
因此,愿城中众人都随我前往他在城里的宅邸。
Verse 73
मध्यगं पुरतः कृत्वा तद्वक्त्रेण च तत्पुरः । कथयंतु च वृत्तांतं मद्यपान समुद्भवम्
将他置于众人之中而引至前方;在国王面前,让他们凭他亲口陈述那因饮酒而起的经过。
Verse 74
परावसोश्च यत्प्रोक्तं वयस्यैर्हास्यमाश्रितैः । पराशरसमुत्थं च यद्वाक्यं तत्स्मृतेः परम्
并且,同伴们以戏言对帕罗婆苏所说之语——连同源自帕罗沙罗的那番陈述——其分量超越仅凭记忆,具有更高的权威。
Verse 75
तच्छ्रुत्वा यदि भूपाल ईर्ष्या लोभसमन्वितः । भविष्यति ततोऽहं तं धारयिष्यामि सत्पथे
“若国王闻此而生嫉妒与贪欲,我当加以约束,使其安住于正法之道。”
Verse 76
सूतौवाच । ततस्ते नागराः सर्वे सन्तोषं परमं गताः । साधुवादैः समभ्यर्च्य भर्तृयज्ञं पृथग्विधैः
苏多说道:“于是城中众人皆得至上满足;他们以种种祝福与‘善哉!’的赞叹声礼敬婆尔特利耶阇那,向他致以崇敬。”
Verse 77
तेनैव सहितं तूर्णं मध्ये कृत्वा च मध्यगम् । गर्त्तातीर्थसमुद्भूतं वेदवेदांगपारगम्
他们迅速将他同往,并置于众人之中;继而引出那位与伽尔塔提尔塔相关而显现者——通达诸吠陀与吠陀支分、已至彼岸的学者。
Verse 78
स्मृतिज्ञं लक्षणज्ञं तमाहिताग्निं यशस्विनम् । यष्टारं बहुयज्ञानां भर्तृयज्ञमते स्थितम्
他通晓《忆传》(Smṛti)与吉祥相,声名卓著,奉持圣火(阿希塔阿格尼),多次行祭(yajña),并安住于婆尔特利耶阇那之祭仪戒律。
Verse 79
आनर्तेनापि भूपेन स्वर्गभ्रष्टेन वै पुरा । कर्णोत्पलाजनित्रेण यश्च पूर्वं चिरन्तनः
在往昔,甚至那位从天界堕落的阿那尔塔国王,也曾礼敬/安立这位古来有名的尊者;其出自迦尔诺特帕拉贾尼特拉之族系。
Verse 80
चमत्कारपुरे न्यस्तः स्थानेऽस्मिन्विप्रगौरवात् । येन सिध्यंति कार्याणि सर्वेषां च द्विजन्मनाम्
出于对婆罗门的敬重,他被安置于此处、在奇迹城(Camatkārapura)中;凭借他,一切两次出生者的诸般事业皆得圆满成就。
Verse 81
तथा चैव तु चान्यानि चमत्कारपुरस्य च । हरिभद्राभिधानं तं भर्तृयज्ञसमन्वितम्
同样,在与奇迹城(Camatkārapura)相关的其他记载中,他被称为“哈利跋陀罗”(Haribhadra)——具足并奉行“婆尔特利祭”(Bhartṛyajña)之行者。
Verse 82
कृत्वा ते नागराः सर्वे राजद्वारमुपागताः । परावसुं समादाय मातापितृसमन्वितम्
做完此事后,城中百姓尽皆来到王宫门前,带着波罗婆苏(Parāvasu),并同他的母亲与父亲一同前来。
Verse 83
अथ द्वाःस्थो द्रुतं गत्वा भूपतेस्तान्न्यवेदयत् । ब्राह्मणान्भर्तृयज्ञेन हरिभद्रेण संयुतान्
于是守门人急忙前去禀告国王:“婆罗门们已到,随行者为哈利跋陀罗(Haribhadra),与婆尔特利祭(Bhartṛyajña)相应。”
Verse 84
आनर्तोऽपि च ताञ्छ्रुत्वा राजद्वारसमागतान् । पुरोधसा समायुक्तः संमुखं प्रययौ तदा
听闻他们已至王宫门前,阿那尔塔王亦在王家祭司陪同下,当即出迎,与之当面相会。
Verse 85
दत्त्वार्घं मधुपर्कं च विष्टरं गां तथा नृपः । प्रथमं भर्तृयज्ञाय हरिभद्राय वै ततः
国王奉献阿尔吉亚供水、蜜乳供品(madhuparka)、座位与一头母牛;首先献给行持婆尔特利祭(Bhartṛ-yajña)的哈利跋陀罗(Haribhadra),随后再献给其余诸人。
Verse 86
चतुर्णां मुद्गहस्तानां तथान्येषां द्विजन्मनाम् । आद्यऋग्यजुःसाम्नां च प्रगृह्याशीर्वचः परम्
又从四位“mudga-hasta”婆罗门,以及其他再生族中——在《梨俱》《夜柔》《娑摩》吠陀传承里最为卓越者——国王领受了至上的祝福之语。
Verse 88
तथा तेषूपविष्टेषु सर्वेषु पृथिवीपतिः । उपविश्य धरापृष्ठे कृतांजलिर भाषत
当众人都已就座,大地之主——国王——也坐于地上,合掌恭敬而发言。
Verse 89
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यन्मे गृहमुपागतः । सर्वोऽयं नागरो लोको भर्तृयज्ञसमन्वितः
“我真有福;我蒙垂恩——因诸位来到我家。此整个那伽罗(Nāgara)众人,皆同心奉行婆尔特利祭(Bhartṛ-yajña)。”
Verse 90
तदादिशतु मां लोको यत्कृत्यं प्रकरोमि वः । अदेयमपि यच्छामि गृहायातस्य सांप्रतम्
“愿此会众指示我:我当为诸位行何事。即便是不当施与之物,我如今也愿奉献——因为诸位已至我家。”
Verse 91
अगम्यमपि यास्यामि करिष्येऽकृत्यमेव च । तच्छ्रुत्वा हरिभद्रः स समुत्थाय त्वरान्वितः
“纵是难以到达之处,我亦将前往;纵是不当之事,我亦将为之。”哈利跋陀罗闻此,立刻起身,心怀急切。
Verse 92
पप्रच्छाद्यांस्तदर्थं च बह्वृचांस्तदनंतरम् । अध्वर्यूंश्चैव छांदोग्याननुज्ञातश्च तैस्तदा
随后,他就此事请问诸位巴呼梨迦(Bahvṛca)中的长者;继而又咨询阿德瓦律(Adhvaryu)与旃陀歌(Chāndogya)诸师——得其许可,便继续行事。
Verse 93
प्राणरुद्रान्वदंत्वाद्या जीवसूक्तं च बह्वृचाः । एषां चैव पृथिव्यादिसवनं यत्पुरा कृतम्
“当令诸首座诵《普拉那-鲁陀罗》(Prāṇa-Rudra),又令巴呼梨迦诵《吉瓦颂》(Jīva-sūkta)。并当依古法,为此诸仪行‘大地等’之萨瓦那(savana)。”
Verse 94
पठन्त्वध्वर्यवः सर्वे छांदोग्याश्च पृथक्पृथक् । मधुच्युतेन संयुक्तं प्रपठन्तु च सिद्धये
“当令一切阿德瓦律与旃陀歌诸师,各依其法分别诵读;并当与《蜜流》(Madhucyuta)之段相应同诵,以求功德圆成。”
Verse 95
भर्तृयज्ञमतेनैवं तेन प्रोक्ता द्विजोत्तमाः । पप्रच्छुश्चैव तत्सर्वं यत्प्रोक्तं तेन धीमता
如是,依“婆尔特利祭”(Bhartṛ-yajña)之教义,那位智者开示诸最胜二生者;而他们又复就他所宣说的一切,详加请问。
Verse 96
ततः पाठावसाने तु मध्यगः प्राह सादरम् । परावसुसमुद्भूतं वृत्तांतं तस्य भूपतेः
诵读既毕,居中而坐者恭敬开口,叙述由帕拉瓦苏(Parāvasu)所引出的、关于那位国王的事迹。
Verse 97
सभामंडपमासाद्य सर्वान्समुपवेशयत् । वरासनेषु हैमेषु यथावदनुपूर्वशः
抵达会堂之后,他使众人依次端正就座,安坐于上等的金座之上。
Verse 98
भर्तृयज्ञेन चानीता यथा सर्वे द्विजातयः । तच्छ्रुत्वा पार्थिवो हृष्टः कृतांजलिपुटोऽब्रवीत्
当婆尔特利耶祭者(Bhartṛyajña)如此将她带来,并同诸位“再生者”(二次生)一齐到场时,国王闻之欢喜,合掌而言。
Verse 99
धन्योहं कृतपुण्योऽस्मि यस्य मे नागरैर्द्विजैः । विप्रत्रयप्ररक्षार्थं प्रसादोऽयं महान्कृतः
“我真有福,我实具功德;因那伽罗的再生者(dwija)为我成就了这大恩德,只为护持那三位婆罗门。”
Verse 100
धन्या मे कन्यका चेयं रक्षयिष्यति च स्वयम् । ब्राह्मणत्रितयं ह्येतन्मरणे कृतनिश्चयम्
“我这女儿亦有福;她将亲自护卫这三位婆罗门——他们已立誓赴死。”
Verse 101
अथाऽसावानयामास तां कन्यां तत्क्षणाद्द्विजाः । उपविष्टं सभामध्ये ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत्
随后他立刻把那位少女带来;并坐在会众中央,将此事呈告诸位婆罗门。
Verse 102
एषा कन्या मयानीता युष्मद्वाक्याद्द्विजोत्तमाः । भर्तृयज्ञेन यत्प्रोक्तं तत्करोतु च स द्विजः
“噢,诸位最尊贵的再生者,依你们之言我已带来此少女。愿那位婆罗门照巴尔特利耶祭那所宣说的,分毫不差地去做。”
Verse 103
ततस्तत्र समानीय ब्राह्मण तं परावसुम् । भर्तृयज्ञ इदं वाक्यं कन्यायाः पुरतोऽब्रवीत्
随后人们把婆罗门帕拉瓦苏带到那里;巴尔特利耶祭那在少女面前说了这番话。
Verse 104
इमां त्वं कन्यकां चित्ते जननीं यदि मन्यसे । अधरास्वादनं कुर्वंस्ततः सिद्धिमवाप्स्यसि
“若你心中视此少女为母,那么只要尝触她的唇,你便能获得成就(所求之证将得以确立)。”
Verse 105
अनुरागपरो भूत्वा यद्यास्वादनतत्परः । भविष्यति ततो रक्तं तव वक्त्रे परावसो
“但若你为贪欲所驱——专注于情欲之尝——那么血将出现在你口中,噢,帕拉瓦苏。”
Verse 106
शुद्धस्य त्वथ दुग्धं च भविष्यति न संशयः
然而对清净之人,乳汁必将显现——对此毫无疑虑。
Verse 107
स्तनाभ्यां तव हस्ताभ्यां स्पर्शात्क्षीरं भवेद्यदि । तत्ते शुद्धिः परिज्ञेया रक्तं वा न भविष्यति
若以你双手触及她的乳房而乳汁流出,则当知你已清净;血亦不会显现。
Verse 108
एवमुक्त्वाथ तं कन्यां ततः प्रोवाच स द्विजः । एनं त्वं पुत्रवत्पश्य पुत्रि ब्राह्मणसत्तमम्
对那少女如此说罢,那婆罗门又言:“女儿啊,当以此最上婆罗门如同儿子一般看待。”
Verse 109
येन शुद्धिमवाप्नोति त्वदोष्ठास्वादने कृते । स्पर्शिताभ्यां स्तनाभ्यां च प्रायश्चित्तं यतः स्मृतम्
“由此他得以净化——因为既尝你之唇、又触你之乳房,确有忏悔赎罪之法(prāyaścitta)被规定。”
Verse 110
एतदस्य द्विजेंद्रस्य वयस्यैर्हास्यसंयुतैः । येन शुद्धिमवाप्नोति नो चेन्मृत्युमवाप्स्यति
“此乃其同伴含笑加诸于这位婆罗门之首者:凭此他可复得清净;否则便将遭遇死亡。”
Verse 111
सूत उवाच । सा तथेति प्रतिज्ञाय सव्रीडं तमुवाच ह । एहि वत्स कुरुष्व त्वं प्रायश्चित्तं विशुद्धये
苏多说道:她应允道“就如此吧”,又带着含羞的端庄对他说:“来吧,亲爱的孩子;为求彻底清净,当行赎罪净化之法(prāyaścitta)。”
Verse 112
मातृभावं समाधाय मया त्वं कल्पितः सुतः । सोऽपि तां मातृवन्मत्वा तस्याः सांनिध्यमागतः
“我怀着慈母之心,立你为子;而他也把她当作母亲,便来到她面前。”
Verse 113
स्पृष्टवांश्च स्तनौ तस्याः सर्वलोकस्य पश्यतः । स्पृष्टाभ्यां च स्तनाभ्यां च तत्क्षणाद्द्विजसत्तमाः
他当着众人的面触及她的双乳;就在那双乳被触碰的刹那,噢,婆罗门中的至胜者——
Verse 114
क्षीरधारे विनिष्क्रांते कुन्देंदुहिमसंनिभे
随即乳流涌出,其白洁如昆陀花、如明月、如霜雪。
Verse 115
अथौष्ठास्वादनं यावत्तस्याः स कुरुते द्विजः । तावत्क्षीरं विनिष्क्रांतं तादृग्रूपं तदाननात्
随后,婆罗门品尝她双唇多久,她口中便有同样洁白之乳流出多久。
Verse 116
एतस्मिन्नंतरे सर्वैस्ताला दत्ता द्विजातिभिः । राज्ञाऽयं ब्राह्मणः शुद्धो वदमानैर्मुहुर्मुहुः
其间,诸位二生者齐声击掌称赞,反复宣告:“凭国王之权威,此婆罗门已得清净!”
Verse 117
सोऽपि प्रदक्षिणीकृत्य तां च कन्यां मुहुर्मुहुः । नमस्कृत्य क्षमस्वेति त्वं मातः पुत्रवत्सले
他也一次又一次绕那少女右行而转;随后俯首礼拜,说道:“母亲啊,慈爱如待亲子者——请宽恕我。”
Verse 118
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यमानर्तो विस्मयान्वितः । शशंस भतृयज्ञं तं प्रायश्चित्तप्रदायकम्
见此大奇迹,阿那尔塔满怀惊叹,称颂那“婆特利祭”(Bhatṛ-yajña)为能赐予“普罗耶施吉多”(prāyaścitta)——净罪忏悔之法的仪轨。
Verse 119
अहोऽतीव सुभा ग्योऽहं यस्य मे गृहमागताः । ईदृशा ब्राह्मणाः सर्वे चमत्कारपुरोद्भवाः
“啊!我实在福分无量,因为如此的婆罗门——仿佛由奇迹而生,其临在本身即是神奇——竟来到我家。”
Verse 120
तथा चैतादृशी कन्या ह्यसामान्यप्रवर्तिनी । रत्नावती महाभागा सत्यशौचसमन्विता
“同样,这位少女——宝珠具者罗特那伐蒂(Ratnāvatī)——行止绝非寻常;她大有福德,具足真实与清净。”
Verse 121
तथाऽयं नैव सामान्यो ब्राह्मणश्च परावसुः । यश्चेदृशीं समासाद्य कन्यां नो विकृतः स्थितः
同样,这位婆罗门帕拉瓦苏绝非寻常之人;即便遇见如此少女,他仍不为欲念所染,安住不动,坚定如初。
Verse 122
एवमुक्त्वा विसृज्याथ तान्विप्रान्पार्थिवोत्तमाः । तां च कन्यां समादाय ततश्चांतःपुरं ययौ
说罢,至上的国王遣散了那些婆罗门;随后携那少女同行,进入内宫深处。
Verse 123
अथ ते नागराः सर्वे मर्यादां चक्रिरे ततः । अद्यप्रभृति या वेश्या स्थानेऽस्मिन्वासमेष्यति
于是城中众人立下城规:“自今日起,凡有娼伎来到此处居住——”
Verse 124
तया नैव गृहे धार्यं सुरामांसं कथंचन । दूषयंति सदा दुष्टा नागराणां सुतानिह
“因她之故,家中无论如何都不可藏置酒与肉;因为这等堕落女子常常败坏此地城民之子。”
Verse 125
अथ व्यवस्थामुत्क्रम्य या हि तद्धारयिष्यति । सा दण्ड्यास्माच्च निर्वास्या प्रेत्य स्यात्पापभागिनी
“若有女子违越此规而藏留那些东西,必当受罚并被逐出我们;死后亦将分担其罪业。”
Verse 126
औदुम्बर्या मध्यगेन दत्तं तालत्रयं तदा
当时,赐定一丛三株多罗树,其中中央立着一株优昙婆罗(圣无花果)。
Verse 197
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये परावसुप्रायश्चित्तविधानवृत्तांतवर्णनंनाम सप्तनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः
至此,《圣·斯坎达摩诃往世书》之《八万一千颂集》(Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā)第六《那伽罗分部》(Nāgara-khaṇḍa)中《哈塔凯湿伐罗圣域功德》(Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya)所载〈叙述帕罗婆苏忏悔法之仪轨〉一章,即第197章,圆满终结。