Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 21
Devanagari script
न्याय्यमेतत्कृते पूर्वं नष्टा यत्कामिनां गणाः । शरीरक्षयपर्याप्तं क्षीयते यदि कामिनाम्
Transliteration
nyāyyametatkṛte pūrvaṃ naṣṭā yatkāmināṃ gaṇāḥ | śarīrakṣayaparyāptaṃ kṣīyate yadi kāminām
Translation
他心想：“这实在合乎情理：往昔无数恋人丧亡——若为欲望之故，连此身也消磨至败坏之极。”
Word by Word
न्याय्यम्proper, just
न्याय्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootन्याय्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (neuter nom/acc sg adjective)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
कृतेfor (the sake of)
कृते:
Nimitta/Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकृत (कृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘कृते’ = हेतु/निमित्ते (locative of cause: for the sake of)
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)
नष्टाःdestroyed, perished
नष्टाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनष्ट (नश् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम् (past participle: destroyed)
यत्since, because
यत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक-निपात (correlative particle: since/that)
कामिनाम्of lovers, of desirous men
कामिनाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन (genitive plural)
गणाःgroups, multitudes
गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन (nominative plural)
शरीरक्षयपर्याप्तम्sufficient to destroy the body
शरीरक्षयपर्याप्तम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootशरीर (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक) + पर्याप्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (शरीरस्य क्षये पर्याप्तम् = sufficient for bodily destruction)
क्षीयतेdiminishes, wastes away
क्षीयते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षी (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (is diminished)
यदिif
यदि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-निपात (conditional particle)
कामिनाम्of lovers
कामिनाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन (genitive plural)
Speaker
Bhaimi (internal reflection, as per context)
Visual Art Cues
Scene: A love-struck figure inwardly reflecting on the ruinous power of desire, with a dim, contemplative setting suggesting bodily exhaustion and mental turmoil.
Characters & Entities
B
BhaimiFAQs
Unchecked kāma can consume vitality; dharma values restraint and discernment over obsession.
No tīrtha is referenced in this verse.
None in this verse.