Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

कृतः कोपस्ततस्तुभ्यमेवं हानिरियं मुने । ततस्तापान्वितश्चाहं तान्वि प्रानब्रवं पुनः

Transliteration

kṛtaḥ kopastatastubhyamevaṃ hāniriyaṃ mune | tatastāpānvitaścāhaṃ tānvi prānabravaṃ punaḥ

Translation

“因你心中起了嗔怒，噢牟尼，这损失便如此发生。随后我满怀悔恨，又再度对那些婆罗门说道。”

Word by Word

• कृतः: done, made
• कृतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ धातु; क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP) from कृ; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• कोपः: anger
• कोपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कोप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• ततः: thereupon, then
• ततः: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त; अपादान/क्रम (from that/thereupon)

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी, एकवचन

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार (manner adverb)

• हानिः: loss, harm
• हानिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हानि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• इयम्: this
• इयम्: Visheshana (Demonstrative qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम (thereafter)

• तापान्वितः: endowed with distress
• तापान्वितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ताप (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; अन्वि/अनु-इ धातु)
• Form: तत्पुरुष-समास; ‘अन्वित’ = क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis)

• प्राणब्रवम्: I spoke
• प्राणब्रवम्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन; (I spoke)

• पुनः: again
• पुनः: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति/काल (again)

Speaker

Hārīta

Skanda Dialogue

Listener: Nārada (addressed as ‘muni’ in the reported speech)

Visual Art Cues

Scene: The speaker explains to the sage that anger caused the loss; then, burning with remorse, he returns to address the brāhmaṇas again—an image of contrition and attempted repair.

Characters & Entities

• Hārīta
• Viprāḥ (Brāhmaṇas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Anger causes spiritual and practical loss; repentance and reparation restore one’s dharmic path.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha appears in this verse; it continues an ethical narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite; it implies making amends through renewed, right speech and conduct toward brāhmaṇas.