Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14
Devanagari script
अहो सुरूपसर्वांग कस्माद्दुःखी भवानपि । ततोस्य कारणं सर्वं व्याचष्ट नंदभद्रकः
Transliteration
aho surūpasarvāṃga kasmādduḥkhī bhavānapi | tatosya kāraṇaṃ sarvaṃ vyācaṣṭa naṃdabhadrakaḥ
Translation
“啊！噫，形体端严、肢体匀称者——你为何也如此忧苦？”于是难陀跋陀罗将自己苦恼的缘由尽皆陈说。
Word by Word
अहोalas!/oh!
अहो:
Discourse (सम्बोधन/विस्मय)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मयार्थक अव्यय (interjection)
सुरूपसर्वाङ्गO one with a beautiful body in all limbs
सुरूपसर्वाङ्ग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुरूप-सर्वाङ्ग (प्रातिपदिक; सुरूप + सर्वाङ्ग)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; ‘हे सुरूपसर्वाङ्ग’
कस्मात्why/from what (cause)
कस्मात्:
Hetu (Cause-query/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्ययवत् प्रयोगः; पञ्चमी-एकवचनरूपं (ablative) ‘from what cause/why’
दुःखीunhappy/sorrowful
दुःखी:
Karta (Subject qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भवान्’ इत्यस्य विशेषण
भवान्you
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; आदरार्थक (honorific ‘you’)
अपिalso/even
अपि:
Emphasis/Addition (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (also/even)
ततःthen
ततः:
Adverbial (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनन्तरकालवाचक अव्यय (then/thereupon)
अस्यof him/of this
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
कारणम्cause
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
सर्वम्entire/all
सर्वम्:
Karma (Object qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘कारणम्’ इत्यस्य विशेषण
व्याचष्टexplained/told
व्याचष्ट:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+आ√चक्ष् (धातु: चक्ष्)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘explains/tells’
नन्दभद्रकःNandabhadraka
नन्दभद्रकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दभद्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
Speaker
Narrator (with direct speech by Nandabhadra)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Bahūka-taṭa
Type: ghat
Visual Art Cues
Scene: The child, despite pain, addresses Nandabhadra with surprising tenderness; Nandabhadra responds, narrating his sorrow—two figures facing each other on the riverbank, empathy bridging them.
Characters & Entities
N
NandabhadraB
bāla (boy)FAQs
Compassion begins with inquiry; sharing one’s grief opens the door for corrective spiritual guidance.
No specific tīrtha is praised in this verse; it continues the narrative at the riverbank setting.
None.