Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 65
Devanagari script
कूटशासनकर्तारः कूटयुद्धकराश्च ये । निर्दयोऽतीव भृत्येषु पशूनां दमनश्च यः
Transliteration
kūṭaśāsanakartāraḥ kūṭayuddhakarāśca ye | nirdayo'tīva bhṛtyeṣu paśūnāṃ damanaśca yaḥ
Translation
凡制定欺诈法令、策划背信之战者；对仆从极其残忍者；并摧残折磨众生禽畜者——此等之人，皆与正法之秩序相违。
Word by Word
कूटfalse; deceitful
कूट:
Qualifier (समास-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकूट (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-रूप
शासनorders/punishment
शासन:
Qualifier (समास-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशासन (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-रूप
कर्तारःmakers/issuers
कर्तारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘कूटशासनकर्तारः’ = कूटशासनस्य कर्तारः
कूटfalse
कूट:
Qualifier (समास-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकूट (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-रूप
युद्धwar
युद्ध:
Qualifier (समास-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-रूप
कराःdoers/perpetrators
कराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘कूटयुद्धकराः’ = कूटयुद्धस्य कर्तारः
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
निर्दयःmerciless
निर्दयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्दय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (यः)
अतीवexcessively
अतीव:
Modifier (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (intensifier)
भृत्येषुtowards/among servants
भृत्येषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
पशूनाम्of animals
पशूनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
दमनःone who subdues; oppression
दमनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदमन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य विधेय/समनाधिकरण
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
यःhe who
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative convention
Visual Art Cues
Scene: A ruler’s court: a just king rejects a deceitful ordinance; in another vignette, a cruel master strikes a servant and torments animals, contrasted with compassionate protection—servants cared for and animals gently handled.
FAQs
Dharma rejects cruelty and deceit—whether in governance, conflict, or treatment of dependents and animals.
No specific holy site is named; the verse is a general dharma-teaching passage.
No ritual prescription appears; it is a moral warning.