Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30
Devanagari script
तदधो नरकाः कोट्यो द्विकोट्योऽग्निस्ततो महान् । चत्वारिंशत्सहस्रैश्च तदधस्तम उच्यते
Transliteration
tadadho narakāḥ koṭyo dvikoṭyo'gnistato mahān | catvāriṃśatsahasraiśca tadadhastama ucyate
Translation
其下有无数亿计之地狱；再下有二亿之大火。其下复以四万为距，名为“昏暗”（Tamas）。
Word by Word
तदधःbelow that
तदधः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अधः (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययम् (स्थानवाचक-अव्यय) = 'तस्य अधः' (below that)
नरकाःhells
नरकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative); बहुवचन
कोट्यःcrores (in number)
कोट्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
द्विकोट्यःtwo crores (each/amounting to)
द्विकोट्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
अग्निःfire
अग्निः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
ततःthereafter
ततः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; अपादान/क्रमवाचक (thereafter/from there)
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (अग्निः)
चत्वारिंशत्सहस्रैःby forty-thousands / forty thousand (as a measure)
चत्वारिंशत्सहस्रैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootचत्वारिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास; नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental); बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक (conjunction)
तदधःbelow that
तदधः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अधः (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययम् (below that)
तमःdarkness
तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); कर्मणि-प्रयोग (Passive); प्रथम-पुरुष; एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Skanda Dialogue
Listener: Bhārata (addressed)
Visual Art Cues
Scene: A vertical cosmological cutaway: above, faint earth; below, stacked strata—countless hells, then a vast blazing fire, then an abyssal region labeled Tamas, rendered as near-total darkness with only ember-glow at the boundary.
Characters & Entities
N
NarakaA
AgniT
TamasFAQs
The layered depiction of suffering and darkness emphasizes the seriousness of adharma and the need for righteous, śāstra-guided life.
None; this is cosmological narration in a naraka context.
None in this verse.