Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23
Devanagari script
पंचाशच्च सहस्राणि सप्तद्वीपाः ससागराः । दशोत्तराणि पंचैव अंगुलानां शतानि च
Transliteration
paṃcāśacca sahasrāṇi saptadvīpāḥ sasāgarāḥ | daśottarāṇi paṃcaiva aṃgulānāṃ śatāni ca
Translation
七洲并其诸海，合计为五万之量。又于细密推算中，尚有五百指量（aṅgula）并加十。
Word by Word
पंचाशत्fifty
पंचाशत्:
Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootपञ्चाशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनार्थे (५०)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय—समुच्चयबोधक (conjunction)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
सप्तद्वीपाःthe seven islands
सप्तद्वीपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त-द्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—द्विगुः (सप्त द्वीपाः)
ससागराःtogether with oceans
ससागराः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस-साागर (प्रातिपदिक; स=सहित, सागर=सागर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (सागरैः सहिताः)
दशोत्तराणिten more (i.e., plus ten)
दशोत्तराणि:
Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदश-उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (दश अधिकानि)
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्दः; प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनार्थे (५)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय—अवधारण (particle of emphasis)
अंगुलानाम्of fingers (aṅgulas)
अंगुलानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअंगुलि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
शतानिhundreds
शतानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय—समुच्चयबोधक (conjunction)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Sapta-dvīpa-samudra-maṇḍala (collective)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A sacred cartographer’s tableau: concentric continents and oceans with a measuring rod; tiny aṅgula marks juxtaposed with immense rings, conveying scale-bridging precision.
Characters & Entities
S
Sapta-dvīpaS
SāgaraA
Aṅgula (unit of measure)FAQs
Even immense cosmic realities are expressed through human units of measure, linking the micro (aṅgula) and macro (dvīpas), and inviting mindful reflection on scale.
None; this verse concludes a cosmological measurement statement rather than praising a particular tīrtha.
None.