Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

भूतेभ्यो निर्भयश्चापि सर्वदुःखविवर्जितः । शुचिर्भूत्वा पुमान्यश्च कुमारेश्वरसन्निधौ

Transliteration

bhūtebhyo nirbhayaścāpi sarvaduḥkhavivarjitaḥ | śucirbhūtvā pumānyaśca kumāreśvarasannidhau

Translation

彼亦无惧诸鬼神之类，远离一切忧苦。凡于俱摩雷湿伐罗圣前得清净之人—

Word by Word

• भूतेभ्यः: from beings
• भूतेभ्यः: Apādāna (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम् (neut.), पञ्चमी (5th case/ablative), बहुवचनम् (plural)

• निर्भयः: fearless
• निर्भयः: Karta-pradhāna Viśeṣaṇa (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्भय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: 'and')

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: 'also')

• सर्वदुःखविवर्जितः: free from all suffering
• सर्वदुःखविवर्जितः: Karta-pradhāna Viśeṣaṇa (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + दुःख (प्रातिपदिक) + विवर्जित (कृदन्त, वि+वृज्/वर्ज्)
• Form: तत्पुरुष-समासः (सर्वदुःखैः विवर्जितः = free from all sorrows); पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• शुचिः: pure
• शुचिः: Karta-pradhāna Viśeṣaṇa (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund/absolutive: 'having become')

• पुमान्: a man
• पुमान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुमांस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; सम्बन्धबोधक-यत् (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• कुमारेश्वरसन्निधौ: in the presence of Kumāreśvara
• कुमारेश्वरसन्निधौ: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुमारेश्वर (प्रातिपदिक) + सन्निधि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (कुमारेश्वरस्य सन्निधिः); पुंलिङ्गः (or नपुंसक as 'सन्निधि' masc.), सप्तमी (7th case/locative), एकवचनम्

Speaker

Sūta (deduced) continuing phalaśruti

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kumāreśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee stands before Kumāreśvara; shadowy bhūtas retreat into darkness while a clear aura of purity surrounds the devotee, signifying sorrowlessness and fearlessness.

Characters & Entities

• Bhūtas
• Kumāreśvara (Skanda)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sannidhi (holy proximity) to the deity purifies the devotee and dispels fear and sorrow—inner and outer alike.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kumāreśvara’s sacred presence is highlighted, implying a Skanda-śrine/kshetra where purification and protection are promised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Cultivating purity (śauca) and devotional presence near Kumāreśvara is the implied observance.