Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 93

Devanagari script

श्रुत्वेति गिरिजावाचं सानंदः पार्वतीसुतः । स्थापयित्वा गिरिसुतां कपर्दिनमथाब्रवीत्

Transliteration

śrutveti girijāvācaṃ sānaṃdaḥ pārvatīsutaḥ | sthāpayitvā girisutāṃ kapardinamathābravīt

Translation

听闻吉利迦（帕尔瓦蒂）之言，帕尔瓦蒂之子心生欢喜。既如法安立山之女（吉利苏塔）为圣临之座，遂向卡帕尔丁（湿婆）启言。

Word by Word

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive); पूर्वक्रिया

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/उद्धरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative)

• गिरिजावाचम्: Girijā’s speech
• गिरिजावाचम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिरिजा (प्रातिपदिक) + वाच्/वाचम् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गिरिजायाः वाचम्)

• सानन्दः: joyful
• सानन्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स- (उपसर्ग/पूर्वपद) + आनन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता-विशेषण), एकवचन; कर्मधारयः (आनन्दयुक्तः)

• पार्वतीसुतः: son of Pārvatī
• पार्वतीसुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पार्वत्याः सुतः)

• स्थापयित्वा: having installed/placed
• स्थापयित्वा: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + णिच् (causative) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: णिजन्त-क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (causative absolutive); पूर्वक्रिया

• गिरिसुताम्: the mountain’s daughter (Pārvatī)
• गिरिसुताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक) + सुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गिरेः सुता)

• कपर्दिनम्: Kapardin (Śiva)
• कपर्दिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपर्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; शिवस्य नाम

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then)

• अब्रवीत्: said/spoke
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition) describing Skanda’s action

Visual Art Cues

Scene: Skanda, joyful after hearing Pārvatī’s speech, ritually establishes Girijā’s presence (as an icon/kalasha/yantra) and then turns to address Śiva (Kapardin).

Characters & Entities

• Girijā (Pārvatī)
• Pārvatīsuta (Skanda/Kumāra)
• Kapardin (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverent listening to divine counsel leads to proper स्थापना (sacred establishment) and right action in dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sets the scene for the Kumāreśvara sacred precinct described in this adhyāya (local Sthala Māhātmya within Kaumārikākhaṇḍa).

What ritualistic prescription is mentioned?

It implies स्थापना/pratiṣṭhā (ritual establishment) as the foundational act before further worship and boons.