Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 96
Devanagari script
ततः स्वाहा च भार्यास्य बुबुधे तद्विचेष्टितम् । ज्ञात्वा च चिंतयामास प्रहृष्टा मनसि स्वयम्
Transliteration
tataḥ svāhā ca bhāryāsya bubudhe tadviceṣṭitam | jñātvā ca ciṃtayāmāsa prahṛṣṭā manasi svayam
Translation
随后，妻子娑婆诃（Svāhā）洞悉了他的举止。知晓之后，她在心中思量——暗自欢喜。
Word by Word
ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
स्वाहाSvāhā
स्वाहा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootस्वाहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
भार्याwife
भार्या:
Karta (Appositive)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स्वाहा इत्यस्य अप्पोजिशन (apposition)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
बुबुधेcame to know
बुबुधे:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तत्that
तत्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विचेष्टितम्conduct / behavior
विचेष्टितम्:
Karma (Object complement to तत्)
TypeNoun
Rootवि + चेष्टित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चेष्ट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; उपसर्ग: वि
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभावः
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
चिन्तयामासthought / reflected
चिन्तयामास:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट् (Periphrastic perfect/परस्मैपद-लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रहृष्टाdelighted
प्रहृष्टा:
Karta-visheshana (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र + हृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृष्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; उपसर्ग: प्र
मनसिin (her) mind
मनसि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
स्वयम्herself
स्वयम्:
Karta-viseshana (Agent emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मार्थक (by oneself)
Speaker
Narrator
Visual Art Cues
Scene: Svāhā observes her husband’s altered state, her face composed yet eyes bright with concealed satisfaction; she turns inward, plotting.
Characters & Entities
S
SvāhāA
AgniFAQs
Hidden intentions and inner states shape outcomes; the Purāṇic narrative shows how desire can be redirected through cunning rather than dharmic correction.
No tirtha is referenced in this verse.
None.