Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 79
Devanagari script
सा च प्रण्म्य तं प्राह सत्यमेतन्न मिथ्यया । जडः प्रकृतिभागोयं नार्यश्चार्हंति निन्दनाम्
Transliteration
sā ca praṇmya taṃ prāha satyametanna mithyayā | jaḍaḥ prakṛtibhāgoyaṃ nāryaścārhaṃti nindanām
Translation
她也俯首礼拜，对他说：“此言真实，并非虚妄。这迟钝乃是原质（Prakṛti）之分；而女子确实当受责诫。”
Word by Word
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriya-viseshana (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-√नम् (नमँ—भ्वादि) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having bowed)
तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√अह्/√ब्रू (ब्रूञ्—अदादि)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karman/Predicate (Object or predicative/कर्म-विशेष्य)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
मिथ्ययाfalsely
मिथ्यया:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमिथ्या (अव्यय/प्रातिपदिक-प्रयोग)
Formअव्यय-प्रयोग; साधन/प्रकारार्थे (adverbial: falsely)
जडःa dull/stupid (man)
जडः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रकृतिभागःa part of (his) nature
प्रकृतिभागः:
Samānādhikaraṇa/Predicate (Apposition/विशेष्य)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'part of nature'); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Visheshana (Demonstrative/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
आर्याःnoble women
आर्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआर्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
अर्हन्तिdeserve
अर्हन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्ह् (अर्हँ—भ्वादि)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन
निन्दनाम्blame/censure
निन्दनाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Devī speaking to Śiva (Tryambaka)
Visual Art Cues
Scene: A woman bows before Hara, speaking in a tone of self-abasement; Śiva listens in stillness, the court subdued.
Characters & Entities
D
DevīŚ
Śiva (Tryambaka)P
PrakṛtiFAQs
The verse frames a doctrinal discussion using the language of Prakṛti and guṇa-bound limitation, setting up a later resolution through divine grace.
The immediate verse is philosophical-dialogic; the surrounding context remains Arbuda/Arbudācala māhātmya.
None; the emphasized act is praṇāma (reverential bowing) before speaking.