Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 116

Devanagari script

दुराचारान्भवानस्मानात्मद्रोहपरायणान् । अहो पश्यत नो मौढ्यं जानंतस्तव भाविनीम्

Transliteration

durācārānbhavānasmānātmadrohaparāyaṇān | aho paśyata no mauḍhyaṃ jānaṃtastava bhāvinīm

Translation

“我等行止邪恶，甚至趋向自我背叛。唉，请看我等愚痴：明知乌玛（Umā）乃你命定的圣配，我们仍作此举。”

Word by Word

• दुराचारान्: of evil conduct
• दुराचारान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुराचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—दुष्टः आचारः यस्य (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय); ‘अस्मान्’ इति विशेषणम्

• भवान्: you (honored one)
• भवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग (honorific ‘you’)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• आत्मद्रोहपरायणान्: devoted to self-betrayal
• आत्मद्रोहपरायणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आत्मन् + द्रोह + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—आत्मद्रोहे परायणाः (सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुष-प्राय); ‘अस्मान्’ इति विशेषणम्

• अहो: alas!
• अहो: Discourse (Udgar/उद्गार)
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: उद्गारार्थक-अव्यय (exclamation)

• पश्यत: see (you all)!
• पश्यत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• नः: our
• नः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (enclitic); ‘मौढ्यम्’ इत्यस्य सम्बन्धः

• मौढ्यम्: folly; stupidity
• मौढ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मौढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जानन्तः: knowing
• जानन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञा (धातु) → जानत् (शतृ-कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि; ‘वयम्’ (अध्याहृत) इत्यस्य विशेषणम्

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• भाविनीम्: the future consort (Bhāvinī)
• भाविनीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भाविनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘उमा’ इत्यर्थे (भविष्यत्-कल्याणी/पत्नी)

Speaker

Devāḥ (the gods), repentance/confession to Śiva

Visual Art Cues

Scene: Devas with downcast faces confess their wickedness and folly before Mahādeva, gesturing toward Umā’s rightful place as His destined consort; atmosphere heavy with remorse.

Characters & Entities

• Mahādeva
• Umā (implied as bhāvinī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Admitting one’s error and delusion is the first step toward grace; even the gods model repentance before Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse centers on moral self-assessment in the Umā–Maheśvara narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite is stated; the implied practice is confession, humility, and seeking pardon.