Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 46

Devanagari script

वेदशिरा उवाच । अयि पुत्रि महाभागे धूतपापे शुभेक्षणे । कस्मै दद्यावराय त्वां त्वमेवाख्याहि तं वरम्

Transliteration

vedaśirā uvāca | ayi putri mahābhāge dhūtapāpe śubhekṣaṇe | kasmai dadyāvarāya tvāṃ tvamevākhyāhi taṃ varam

Translation

Vedaśirā说道：“嗳，福德具足的女儿啊——Dhūtapāpā，吉祥目光者——你亲自告诉我：我当把你许配给哪位上等良婿？说出你所择之人。”

Word by Word

• वेदशिराः: Vedaśiras (proper name)
• वेदशिराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेदशिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नाम)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अयि: O!
• अयि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: अयि (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बोधन-निपात (O!/hey)

• पुत्रि: daughter
• पुत्रि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• महाभागे: most fortunate
• महाभागे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक; महा + भाग)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (very fortunate)

• धूतपापे: purged of sin
• धूतपापे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: धूतपाप (प्रातिपदिक; धूत + पाप)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (sins washed away)

• शुभेक्षणे: auspicious-eyed
• शुभेक्षणे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: शुभेक्षण (प्रातिपदिक; शुभ + ईक्षण)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of auspicious eyes/looking auspicious)

• कस्मै: to whom
• कस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक

• दद्याः: should you give
• दद्याः: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वराय: to a suitor/bridegroom
• वराय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (सन्दर्भतः), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• आख्याहि: tell/declare
• आख्याहि: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + ख्या (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तम्: that (one)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वरम्: suitor/bridegroom
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Vedaśirā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical)

Visual Art Cues

Scene: The sage Vedaśirā addresses the maiden with affectionate honorifics, calling her ‘Dhūtapāpā’ and asking her to name the best bridegroom.

Characters & Entities

• Vedaśirā
• Dhūtapāpā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld by honoring virtue and seeking the worthy, not by haste—choice should be guided by auspiciousness and moral excellence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the overarching sacred geography of the Kāśīkhaṇḍa, though this verse is primarily interpersonal dialogue.

What ritualistic prescription is mentioned?

It alludes to kanyādāna (the giving of a daughter in marriage), framed as a dharmic act requiring discernment.