Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 46›Shloka 95
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 95

Devanagari script

किमेतदखिलमज्ञात्वा समागच्छत सत्वरम् । द्वित्राः पवित्रचरणात्प्राप्यानुज्ञां गुरोरथ । समाचख्युः समागम्य दृष्ट्वर्द्धि तत्पुरौकसाम्

Transliteration

kimetadakhilamajñātvā samāgacchata satvaram | dvitrāḥ pavitracaraṇātprāpyānujñāṃ guroratha | samācakhyuḥ samāgamya dṛṣṭvarddhi tatpuraukasām

Translation

“未明此事究竟为何，速速归来。”于是二三人得蒙圣足导师许可，前往而复返；归来后禀告所见——那城中居民的兴盛富足。

Word by Word
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (interrogative: “what?”)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (demonstrative: “this”)
अखिलम्entire
अखिलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
अज्ञात्वाwithout knowing / having not known
अज्ञात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु) → ज्ञात्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): “having not known” (with negation implied by context)
समागच्छतcome (together)
समागच्छत:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √गम् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययभावे द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative): “quickly”
द्वित्राःtwo or three (persons)
द्वित्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वि + त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (द्वौ वा त्रयः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (some two or three)
पवित्रचरणात्from the holy feet
पवित्रचरणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपवित्र + चरण (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (पवित्रः चरणः); पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (ablative: “from the holy feet”)
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootप्र + √आप् (धातु) → प्राप्य (ल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): “having obtained”
अनुज्ञाम्permission
अनुज्ञाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गुरोःof the teacher
गुरोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (genitive: “of the teacher”)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then/thereupon)
समाचख्युःthey reported
समाचख्युः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √चक्ष्/√ख्या (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; “they reported/told”
समागम्यhaving approached
समागम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √गम् (धातु) → समागम्य (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): “having come together/approached”
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): “having seen”
ऋद्धिम्prosperity
ऋद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्of those
तत्:
Sambandha (Determinative/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, (समासपूर्वपदत्वे) अव्ययवत्; “that” (referring to those)
पुरौकसाम्of the city-dwellers
पुरौकसाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुर + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (genitive: “of the city-dwellers”)
Speaker

Narrator (with Vyāsa’s instruction embedded)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka-ṛṣis (frame) / guru and disciples (inner)

Visual Art Cues

Scene: A revered guru instructs disciples to return quickly; two or three disciples bow, depart through Kāśī lanes, then return describing the townspeople’s prosperity.

Characters & Entities
V
Vyāsa
D
disciples
K
Kāśī townspeople (puraukasaḥ)

FAQs

In sacred narratives, appearances can mislead; careful observation and truthful reporting clarify dharmic puzzles.

Kāśī, where prosperity and divine protection are recurrent themes of the māhātmya.

None; the verse emphasizes guru’s permission (anujñā) and disciplined conduct of disciples.

←Previous Verse
Next Verse→