Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35
Devanagari script
केचित्तदनुगा जाताः केचित्तत्पार्श्वगा ययुः । अंबरं तैः समाक्रांतं तेजोवीजित भास्करैः
Transliteration
kecittadanugā jātāḥ kecittatpārśvagā yayuḥ | aṃbaraṃ taiḥ samākrāṃtaṃ tejovījita bhāskaraiḥ
Translation
有的成为他的随从，有的在他两侧并行而进。苍穹为他们所充满——其光辉竟胜过太阳。
Word by Word
केचित्some (people)
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (प्रत्यय/निपात)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अनिश्चित-समूहवाचक सर्वनाम (indefinite pronoun)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म) (समास-पूर्वपद-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
अनुगाःfollowers
अनुगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनु + ग (गम् धातु) → अनुग (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘अनुग’ = अनुयायी (follower)
जाताःbecame
जाताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (क्त/PPP)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘become/are born’ (past passive participle used predicatively)
केचित्some (others)
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समास-पूर्वपदार्थे (‘of that’)
पार्श्वगाःthose who went to the side (flank)
पार्श्वगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक) + ग (गम् धातु) → ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘पार्श्वं गच्छन्ति’/‘पार्श्वे गच्छन्ति’ = side-goers
ययुःwent
ययुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (याति) धातु
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
अम्बरम्the sky
अम्बरम्:
Karma (Object/कर्म) (समाक्रान्तम् इति विशेष्य)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम
समाक्रान्तम्overrun, filled
समाक्रान्तम्:
Kriya (Predicate-participle/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + क्रम् (धातु) → समाक्रान्त (क्त/PPP)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘अम्बरम्’ इति विशेषणम्
तेजोवीजितम्wafted by radiance
तेजोवीजितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतेजस् (प्रातिपदिक) + वीजित (वीज्/वीज् धातु? → वीजित, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः—‘तेजसा वीजितम्’ = fanned/wafted by brilliance; ‘समाक्रान्तम्’ इत्यस्य विशेषणम्
भास्करैःby suns / radiant ones
भास्करैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
Speaker
Narrator (Skanda to Agastya, inferred)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī (Avimukta)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis of Naimiṣāraṇya (typical frame)
Visual Art Cues
Scene: A vast procession of radiant gaṇas fills the sky over Kāśī, some following closely, others flanking, their brilliance eclipsing the sun; below, the sacred city’s rooftops and ghāṭas glimmer under supernatural light.
Characters & Entities
V
VīrabhadraG
GaṇasS
Sūrya (implied)FAQs
Divine attendants symbolize overwhelming spiritual potency that eclipses worldly brilliance.
None explicitly; the verse is narrative within Kāśī Khaṇḍa.
None.