Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27
Devanagari script
कदलीदलवद्वाताद्वेपते सरसातलम् । चूर्णीकरोमि दोर्दंडघाताच्चैतान्कुलाचलान्
Transliteration
kadalīdalavadvātādvepate sarasātalam | cūrṇīkaromi dordaṃḍaghātāccaitānkulācalān
Translation
如芭蕉叶随风颤动，大地亦震至罗娑多罗。以我臂如杖之猛击，我将这些界限之山碾作尘埃。
Word by Word
कदलीदलवत्like banana leaves
कदलीदलवत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकदलीदल (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formअव्ययवत्-तद्धितान्त विशेषण; उपमानवाचक (like banana-leaves); रूपम् अव्ययवत् (indeclinable-like usage)
वातात्from the wind
वातात्:
Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन
वेपतेtrembles
वेपते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवेप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
सरसातलम्the surface of the lake
सरसातलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (सरसः तलम्)
चूर्णीकरोमिI pulverize
चूर्णीकरोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचूर्णी-कृ (धातु; नामधातु/कृ-योग)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; नामधातु-प्रयोग (चूर्णी + कृ)
दोर्दण्ड-घातात्by the blow of (my) arm-staff
दोर्दण्ड-घातात्:
Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootदोर्दण्ड (प्रातिपदिक) + घात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (दोर्दण्डस्य घातः)
चand
च:
Conjunction
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एतान्these
एतान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (to कुलाचलान्)
कुलाचलान्the Kulācala mountains
कुलाचलान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुल + अचल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; समासः तत्पुरुष (कुलानां अचलाः / कुल-नामकाः अचलाः)
Speaker
Same speaker (martial hyperbole under divine empowerment)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī (contextual)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The earth shakes like a banana leaf in wind; the tremor reaches Rasātala. The hero swings an arm-staff, smashing the boundary mountains into dust; cosmic layers shown in cross-section beneath the battlefield.
Characters & Entities
R
RasātalaK
KulācalaFAQs
Purāṇic poetry uses cosmic-scale imagery to magnify the Lord’s bestowed power and the insignificance of obstacles before dharma.
No specific Kāśī tirtha is named in this verse.
None.