Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 74

Devanagari script

पितामहेन बहुधा वर्णितोसौ ममाग्रतः । शंकरोयमयं शभुरसौ पशुपतिः शिवः

Transliteration

pitāmahena bahudhā varṇitosau mamāgrataḥ | śaṃkaroyamayaṃ śabhurasau paśupatiḥ śivaḥ

Translation

“在我面前，祖父神（梵天）以多种方式称述他：‘此乃商羯罗；此乃商婆；他是牧主帕舒帕提——正是湿婆本尊。’”

Word by Word

• पितामहेन: by (my) grandfather (Brahmā)
• पितामहेन: Karana (Agent-instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• बहुधा: in many ways
• बहुधा: Visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: बहुधा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in many ways)

• वर्णितः: described
• वर्णितः: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ण् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• असौ: that one (he)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• अग्रतः: in my presence
• अग्रतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb: in front/presence)

• शंकरः: Śaṅkara
• शंकरः: Karta (Predicate nominal/प्रत्ययार्थ)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अयम्: this (one)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• अयम्: this (one)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• शम्भुः: Śambhu
• शम्भुः: Karta (Predicate nominal/प्रत्ययार्थ)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• असौ: that (one)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• पशुपतिः: Lord of beings (Paśupati)
• पशुपतिः: Karta (Predicate nominal/प्रत्ययार्थ)
• Type: Noun
• Root: पशुपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः पशु + पति

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karta (Predicate nominal/प्रत्ययार्थ)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Dakṣa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Satī

Visual Art Cues

Scene: Brahmā (Pitāmaha) is envisioned instructing Dakṣa, enumerating Śiva’s names; the names appear like a garland of syllables around a central Śiva-liṅga or Śiva form, indicating many descriptions of one deity.

Characters & Entities

• Dakṣa
• Brahmā (Pitāmaha)
• Śiva
• Śaṅkara
• Śambhu
• Paśupati

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s many names indicate one Supreme reality known through diverse attributes and cosmic roles.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśī Khaṇḍa milieu underlies the passage, but no particular tīrtha is singled out in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is identification and praise of Śiva through epithets.