Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

Devanagari script

इंद्रादयो लोकपाला विश्वेदेवा मरुद्गणाः । आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विद्याधरोरगाः

Transliteration

iṃdrādayo lokapālā viśvedevā marudgaṇāḥ | ādityā vasavo rudrāḥ sādhyā vidyādharoragāḥ

Translation

因陀罗等诸护世者、毗湿维天众与摩鲁特诸军；阿底提耶、婆苏、鲁陀罗、萨陀耶、持明者以及龙蛇之族——皆悉在座。

Word by Word

• इन्द्रादयः: Indra and others
• इन्द्रादयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (इन्द्रः आदिः येषाम् ते)

• लोकपालाः: guardians of the worlds
• लोकपालाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (लोकस्य पालाः)

• विश्वेदेवाः: the Viśvedevas
• विश्वेदेवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्वे (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (विश्वे देवाः—a class of deities)

• मरुद्गणाः: hosts of Maruts
• मरुद्गणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (मरुतां गणाः)

• आदित्याः: Ādityas
• आदित्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• वसवः: Vasus
• वसवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• रुद्राः: Rudras
• रुद्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• साध्याः: Sādhyas
• साध्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साध्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• विद्याधर-उरगाः: Vidyādharas and serpents
• विद्याधर-उरगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्याधर (प्रातिपदिक) + उरग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्वन्द्वः (विद्याधराश्च उरगाश्च)

Speaker

Skanda (narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A vast celestial court at Kailāsa: Indra and lokapālas in their directional regalia, Maruts in dynamic clusters, Ādityas radiant, Vasus and Rudras austere, Sādhyas serene, Vidyādharas airborne, Nāgas coiled at the periphery—everyone oriented toward Śiva’s seat.

Characters & Entities

• Indra
• Lokapālas
• Viśvedevas
• Maruts
• Ādityas
• Vasus
• Rudras
• Sādhyas
• Vidyādharas
• Nāgas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s sovereignty is affirmed by the universal attendance of divine orders, underscoring the cosmic scale of devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate setting is the divine sphere around Kailāsa; it functions as narrative backdrop to the Kāśī Liṅga-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a catalog of participants in the sacred assembly.