Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 31›Shloka 44
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

Devanagari script

तदर्चनात्प्रसीदंति लोकपालाः समृद्धिदाः । धर्मेशात्पश्चिमाशायां धरणीशः प्रकीर्तितः । तद्दर्शनेन धैर्यं स्याद्राज्ये राजकुलादिषु

Transliteration

tadarcanātprasīdaṃti lokapālāḥ samṛddhidāḥ | dharmeśātpaścimāśāyāṃ dharaṇīśaḥ prakīrtitaḥ | taddarśanena dhairyaṃ syādrājye rājakulādiṣu

Translation

礼敬于彼，护世者诸天（Lokapāla）便欢喜，赐予昌盛。于达摩主（Dharmeśa）之西，宣说有名为大地主（Dharaṇīśa）的林伽；但一瞻礼，便生坚毅勇气，扶持王权、王族与世间政事。

Word by Word
तत्from that
तत्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; सर्वनाम
अर्चनात्from worship
अर्चनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअर्चन (प्रातिपदिक; √अर्च् (धातु) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
प्रसीदन्तिbecome pleased
प्रसीदन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√सद् (धातु) उपसर्गः प्र-
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
लोकपालाःguardians of the worlds
लोकपालाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोकपाल (प्रातिपदिक; लोक + पाल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
समृद्धिदाःgivers of prosperity
समृद्धिदाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमृद्धिद (प्रातिपदिक; समृद्धि + द (√दा धातु) )
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (लोकपालाः)
धर्मेशात्from (the liṅga/deity) Dharmēśa
धर्मेशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootधर्मेश (प्रातिपदिक; धर्म + ईश)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
पश्चिमाशायाम्in the western direction
पश्चिमाशायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपश्चिम-आशा (प्रातिपदिक; पश्चिम + आशा)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
धरणीशःDharaṇīśa (Lord of the Earth)
धरणीशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधरणीश (प्रातिपदिक; धरणी + ईश)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रकीर्तितःis proclaimed/celebrated
प्रकीर्तितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
दर्शनेनby seeing
दर्शनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक; √दृश् (धातु) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
धैर्यम्steadfastness/courage
धैर्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधैर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्यात्would arise/be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
राज्येin kingship/realm
राज्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
राजकुलादिषुin royal families and the like
राजकुलादिषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootराजकुल-आदि (प्रातिपदिक; राजकुल + आदि)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; 'आदि' समाहार/समुच्चयार्थ
Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharaṇīśa-liṅga (west of Dharmeśa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Kumbhaja (Agastya)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-king or householder stands before a small westward shrine of Dharaṇīśa-liṅga near Dharmeśa, offering water and bilva; in the sky, the Lokapālas subtly appear, bestowing prosperity; the devotee’s posture becomes firm and fearless.

Characters & Entities
L
Lokapālas
D
Dharmeśa
D
Dharaṇīśa
K
Kāśī (implied sacred geography)

FAQs

Śiva’s worship and darśana stabilize worldly life with dhairya (steadfast courage) while also bestowing prosperity through divine guardianship.

The liṅga named Dharaṇīśa, located to the west of Dharmeśa within the Kāśī sacred landscape.

Arcana (formal worship) and darśana (reverent viewing) of the liṅga, which yields prosperity and courage.

←Previous Verse
Next Verse→