Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

Devanagari script

यत्र कालभयं नास्ति यत्र नास्त्येनसो भयम् । तत्क्षेत्रमहिमानं कः सम्यग्वर्णयितुं क्षमः

Transliteration

yatra kālabhayaṃ nāsti yatra nāstyenaso bhayam | tatkṣetramahimānaṃ kaḥ samyagvarṇayituṃ kṣamaḥ

Translation

在那里无有对时神迦罗（Kāla）的恐惧，也无有对罪垢的恐惧；谁能如实称述那圣域的伟大功德？

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक-अव्यय (locative adverb: “where”)

• कालभयम्: fear of Time/death
• कालभयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (kālasya bhayam)

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एनसः: of sin
• एनसः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• भयम्: fear
• भयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (demonstrative)

• क्षेत्रमहिमानम्: the glory of that sacred field
• क्षेत्रमहिमानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक) + महिमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (kṣetrasya mahimānam)

• कः: who
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• वर्णयितुम्: to describe
• वर्णयितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: वर्णय् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), परस्मैपद-धातु; “to describe”

• क्षमः: capable
• क्षमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्षम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (predicative adjective)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A visionary panorama of Kāśī as Avimukta: the city glowing on the Gaṅgā’s curve, with an aura that repels Yama and dissolves shadowy forms of fear and sin; sages stand silent, unable to fully praise it.

Characters & Entities

• Kāla (Time/Death)
• Pāpa (enasaḥ)
• Kāśī-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is exalted as a realm transcending fear—of death and of sin—hence its glory is said to be beyond complete description.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī-kṣetra, depicted as a fear-dissolving sacred territory.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse is a theological proclamation about Kāśī’s unique status.