Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 75

Devanagari script

तस्या देव्याः प्रसादेन काशीवासः प्रलभ्यते । अतश्छागेश्वरीं देवीं महाष्टम्यां प्रपूजयेत्

Transliteration

tasyā devyāḥ prasādena kāśīvāsaḥ pralabhyate | ataśchāgeśvarīṃ devīṃ mahāṣṭamyāṃ prapūjayet

Translation

承彼女神之恩，得获居住迦尸（Kāśī）之福。因此当于摩诃阿湿多弥（Mahāṣṭamī）之日，虔敬礼拜女神恰伽伊湿瓦丽（Chāgeśvarī）。

Word by Word

• तस्या: of her
• तस्या: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध-निर्देशः

• देव्याः: of the goddess
• देव्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तस्या इति सर्वनामस्य विशेष्यः

• प्रसादेन: by (her) grace
• प्रसादेन: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; हेतौ/साधने

• काशीवासः: residence in Kāśī
• काशीवासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काशी-वास (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (काश्याम् वासः)

• प्रलभ्यते: is obtained
• प्रलभ्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-लभ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः/भावे (is obtained)

• अतः: therefore
• अतः: Hetu (Reason marker/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; हेत्वर्थक-निपातः (therefore)

• छागेश्वरीम्: (to) Chāgeśvarī
• छागेश्वरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: छाग-ईश्वरी (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (छागस्य ईश्वरी)

• देवीम्: the goddess
• देवीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अप्पोजिशन/विशेष्य-सम्बन्धः

• महाष्टम्याम्: on the great eighth (tithi)
• महाष्टम्याम्: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महā-अष्टमी (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महती अष्टमी)

• प्रपूजयेत्: one should worship
• प्रपूजयेत्: Kriya (Injunctive action/विधेय-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; विध्यर्थः

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Chāgeśvarī (Chāgavaktreśvarī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee couple/family or solitary pilgrim with travel bundle stands before Chāgeśvarī on Mahāṣṭamī night, offering lamps and red flowers; behind them, the lanes of Kāśī and a glimpse of the Gaṅgā, symbolizing ‘kāśī-vāsa’ granted by grace.

Characters & Entities

• Chāgeśvarī
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even access to sacred residence in Kāśī is framed as Devī’s grace, cultivated through timely worship and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī itself, with special emphasis on devotion to Chāgeśvarī as a kṣetra-associated Devī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (pūjā) of Chāgeśvarī Devī on Mahāṣṭamī.