Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 88

Devanagari script

मत्प्रियप्राप्तये सम्यगुपायोऽस्ति मयेक्षितः । रत्नेश्वरानुग्रहतोऽनुतिष्ठत हि तं हिताः

Transliteration

matpriyaprāptaye samyagupāyo'sti mayekṣitaḥ | ratneśvarānugrahato'nutiṣṭhata hi taṃ hitāḥ

Translation

“为得我所爱之人，我已洞见一条正当之道。承蒙罗怛尼湿伐罗（Ratneśvara）之恩，请你们，亲爱的友伴，将其付诸实行。”

Word by Word

• मत्: my
• मत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-सम्बन्धे अव्ययवत् पूर्वपद (genitival: my)

• प्रिय: beloved
• प्रिय: Sambandha
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपद; (समासाङ्ग)

• प्राप्तये: for attaining
• प्राप्तये: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: प्राप्ति (प्रातिपदिक; √आप् (धातु) क्तिन्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: properly)

• उपायः: a means
• उपायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उपाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अस्ति: is
• अस्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• ईक्षितः: seen/considered
• ईक्षितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईक्षित (प्रातिपदिक; √ईक्ष् (धातु) क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle)

• रत्नेश्वर: Ratneśvara
• रत्नेश्वर: Sambandha
• Type: Noun
• Root: रत्न-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपद; ‘रत्नानाम् ईश्वरः’ (name/title)

• अनुग्रहतः: by/through (his) favor
• अनुग्रहतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: अनुग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ (because of)

• अनुतिष्ठत: carry out / perform
• अनुतिष्ठत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु-स्था (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• तम्: that (plan)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• हिताः: O well-wishers / dear ones
• हिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हित (प्रातिपदिक; √धा (धातु) क्त—‘हित’ स्थिरार्थे)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-कृदन्त; सम्बोधनार्थे अपि सम्भवः

Speaker

Ratnāvalī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ratneśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Ratnāvalī speaks with renewed hope, referencing Ratneśvara’s grace; the friends lean in as if receiving a plan blessed by Śiva.

Characters & Entities

• Ratnāvalī
• Ratneśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Success is portrayed as arising through right effort (upāya) supported by divine grace (anugraha), especially of Śiva in Kāśī.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ratneśvara (a Śiva-linga/shrine in the Kāśī sacred landscape) is invoked as the source of grace.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the emphasis is on undertaking an intended course of action under Ratneśvara’s grace.