Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 5›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पराशर उवाच । ततो ध्यानेन विश्वेशमालोक्य स मुनीश्वरः । सूत प्रोवाच तां पुण्यां लोपामुद्रामिदं वचः

Transliteration

parāśara uvāca | tato dhyānena viśveśamālokya sa munīśvaraḥ | sūta provāca tāṃ puṇyāṃ lopāmudrāmidaṃ vacaḥ

Translation

波罗舍罗说：随后，那位圣贤之主以禅观瞻见毗湿维湿（宇宙之主），便对贤善的洛帕慕德罗说道如下之语，哦，苏多。

Word by Word
पराशरःParāśara
पराशरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपराशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
ध्यानेनby meditation
ध्यानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
विश्वेशम्Viśveśa (Lord of the universe)
विश्वेशम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्वेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
आलोक्यhaving beheld
आलोक्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootआ√लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मुनीश्वरःlord of sages
मुनीश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (munīnām īśvaraḥ)
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ताम्her
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पुण्याम्holy/virtuous
पुण्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ताम्/लोपामुद्राम्)
लोपामुद्राम्Lopāmudrā
लोपामुद्राम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोपामुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वचःspeech/words
वचः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
Speaker

Parāśara

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Viśveśa/Viśvanātha kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sūta (as addressed) and Lopāmudrā (as immediate addressee)

Visual Art Cues

Scene: Sage Parāśara seated in yogic posture, eyes half-closed, beholding Viśveśa in inner vision; then turning to address Lopāmudrā while Sūta is invoked as audience.

Characters & Entities
P
Parāśara
V
Viśveśa
Ś
Śiva
S
Sūta
L
Lopāmudrā
K
Kāśī

FAQs

True counsel and dharma arise from inner vision—here symbolized by meditating on Viśveśa, the Lord of Kāśī.

Kāśī, centered on Viśveśa (Viśvanātha), the presiding Śiva of Avimukta.

No external rite is prescribed here; the emphasis is on dhyāna (meditation) upon Viśveśa.

←Previous Verse
Next Verse→