Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 47›Shloka 45
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 45

Devanagari script

श्रीदेव्युवाच । सर्वसृष्टिकृतां कर्तः सर्वज्ञप्रणतार्तिहन् । सुलक्षणा शुभाचारा सखी मेस्तु शुभोद्यमा

Transliteration

śrīdevyuvāca | sarvasṛṣṭikṛtāṃ kartaḥ sarvajñapraṇatārtihan | sulakṣaṇā śubhācārā sakhī mestu śubhodyamā

Translation

圣母天女说道：噢，一切造化之主，噢，全知的主，能除去礼拜者忧苦者——愿赐我一位相伴的善友，仪相端正，品行清净，常勤于吉祥之业。

Word by Word
श्रीदेवीthe revered Goddess (Śrī Devī)
श्रीदेवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः श्री + देवी (कर्मधारय)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वof all
सर्व:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; (समासपूर्वपद)
सृष्टिcreation
सृष्टि:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; (समासपूर्वपद)
कृताम्made/created (ones)
कृताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; क्त-प्रत्यय (past passive participle)
कर्तःO maker/creator
कर्तः:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकर्तृ (कृ धातोः तृच्-प्रत्ययान्त; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; तृच्-प्रत्यय (agent noun)
सर्वज्ञall-knowing
सर्वज्ञ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः सर्व + ज्ञ (कर्मधारय) (समासपूर्वपद)
प्रणतof the bowed/devotees
प्रणत:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रणत (प्र-नम् धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; क्त-प्रत्यय; (समासपूर्वपद)
आर्तिdistress
आर्ति:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; (समासपूर्वपद)
हन्destroyer (slayer)
हन्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootहन् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; (समासान्त) हन्-प्रातिपदिक (घ्न/हन् अर्थे ‘slayer’)
सुलक्षणाwell-marked/auspiciously featured
सुलक्षणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + लक्षण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः सु + लक्षण (कर्मधारय)
शुभाचाराof good conduct
शुभाचारा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ + आचार (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः शुभस्य आचारः (षष्ठी-तत्पुरुष)
सखीfriend
सखी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
मेmy/of me
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
अस्तुmay (she) be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/विधिलिङ्-सदृश आदेश), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शुभोद्यमाhaving auspicious initiative/effort
शुभोद्यमा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ + उद्यम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः शुभः उद्यमः यस्याः (कर्मधारय/तत्पुरुष-भाव)
Speaker

Śrī Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Īśvara (addressed as creator and omniscient lord)

Visual Art Cues

Scene: Śrī Devī, in reverent posture, offers a hymn-like petition to the omniscient creator-lord, seeking a virtuous companion; the ambience suggests Kāśī’s sanctity—ghāṭas, lamps, and a subtle liṅga presence.

Characters & Entities
Ś
Śrī Devī
C
Creator Lord (Śiva implied)

FAQs

Approach the Lord with humility and seek virtues—good conduct, auspicious qualities, and right effort—as divine blessings.

The verse sits within the Kāśīkhaṇḍa context, framing devotion and boons within the sacred field of Kāśī, though this line itself is a prayer rather than a site-description.

No explicit rite is prescribed here; it is a devotional petition (stuti/prārthanā).

←Previous Verse
Next Verse→