Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21
Devanagari script
पतिद्वयं निहंत्याद्या द्वितीया च पतित्रयम् । पतिहीनत्वकारिण्यौ हीने ते द्वे इमे यदि
Transliteration
patidvayaṃ nihaṃtyādyā dvitīyā ca patitrayam | patihīnatvakāriṇyau hīne te dve ime yadi
Translation
第一种征相致两任夫亡；第二种致三任夫亡。此二若为缺陷之相，便被说为招致无夫之厄、失夫之苦。
Word by Word
पतिद्वयम्two husbands
पतिद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपति + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्वौ पती (two husbands)
निहन्तिkills
निहन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + हन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
आद्याthe first
आद्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (प्रथमा स्त्री—‘the first [woman]’)
द्वितीयाthe second
द्वितीया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (the second [woman])
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पतित्रयम्three husbands
पतित्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपति + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; त्रयः पती (three husbands)
पतिहीनत्वकारिण्यौtwo (women) causing husbandlessness
पतिहीनत्वकारिण्यौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपति + हीनत्व + कारिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), द्विवचन; पतिहीनत्वं कारयतः (causing husbandlessness)
हीनेwhen absent/lacking
हीने:
Adhikarana (Condition/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), द्विवचन; ‘when (they) are lacking/absent’ (locative absolute sense)
तेthose (two)
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
द्वेtwo
द्वे:
Karta (Numeral qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
इमेthese
इमे:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
Speaker
Skanda
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī-kṣetra (general context)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A teacher-like figure (ṛṣi/purohita) gestures to two illustrated foot-sign diagrams; beside them, symbolic images of two and three broken marriage garlands indicate the stated outcomes.
Characters & Entities
S
SkandaK
Kāśī (Vārāṇasī)FAQs
It portrays certain ‘defects’ as karmic portents and uses them to stress the seriousness of marital dharma and non-violence.
The overarching text segment belongs to Kāśīkhaṇḍa, the Purāṇic glorification of Kāśī, though this verse is omen-focused.
None.