Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 19
Devanagari script
अनर्घ्यासनसंयुक्तं चारुपर्यंकभूषितम् । रम्यार्गलकपाटाढ्यं दुकूलच्छन्नमंडपम्
Transliteration
anarghyāsanasaṃyuktaṃ cāruparyaṃkabhūṣitam | ramyārgalakapāṭāḍhyaṃ dukūlacchannamaṃḍapam
Translation
其中陈设无价宝座，点缀雅丽卧榻；门扉以精巧门闩牢固，亭阁又以细软华布为幔而覆。
Word by Word
अनर्घ्यpriceless
अनर्घ्य:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeAdjective
Rootअनर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासाङ्ग
आसनseat
आसन:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासः—अनर्घ्य-आसन (तत्पुरुषः: ‘priceless seat’)
संयुक्तम्joined/connected
संयुक्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—अनर्घ्यासन-संयुक्त (तत्पुरुषः: ‘joined with a priceless seat’)
चारुbeautiful
चारु:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासाङ्ग
पर्यङ्कcouch, bed
पर्यङ्क:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर्यङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (couch/bed); समासः—चारु-पर्यङ्क (तत्पुरुषः: ‘beautiful couch’)
भूषितम्adorned
भूषितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—चारुपर्यङ्क-भूषित (तत्पुरुषः: ‘adorned with a beautiful couch’)
रम्यlovely
रम्य:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासाङ्ग
अर्गलbolt, bar
अर्गल:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootअर्गल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (bolt/bar); समासाङ्ग
कपाटdoor, shutter
कपाट:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकपाट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (door-shutter); समासः—रम्य-अर्गल-कपाट (तत्पुरुषः: ‘door with lovely bolts’)
आढ्यम्abounding in
आढ्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—रम्यार्गलकपाट-आढ्य (तत्पुरुषः: ‘rich in lovely bolted doors’)
दुकूलfine cloth, silk
दुकूल:
Instrument/Means (Karana/करण)
TypeNoun
Rootदुकूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (fine cloth/silk); समासाङ्ग
छन्नcovered
छन्न:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootछद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-भाव (covered); समासः—दुकूल-छन्न (तत्पुरुषः: ‘covered with fine cloth’)
मण्डपम्pavilion
मण्डपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—दुकूलच्छन्न-मण्डप (तत्पुरुषः: ‘pavilion covered with fine cloth’)
Speaker
Pūrṇabhadra (within Skanda’s narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Avimukta-Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: An opulent hall: priceless thrones and seats, elegant couches, doors with beautiful bolts, and a pavilion draped with fine cloth canopies—orderly, clean, and inviting.
Characters & Entities
P
PūrṇabhadraFAQs
The verse reinforces the theme that worldly security and comfort still fall short of true auspiciousness without inner fulfilment.
No specific tirtha is named in this line; the broader text is situated in the glory of Kāśī.
None.