Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 17
Devanagari script
पद्मरागेंद्रनीलार्चिरर्चिताट्टालकं क्वणत् । विद्रुमस्तंभशोभाढ्यं स्फुरत्स्फटिककुड्यवत्
Transliteration
padmarāgeṃdranīlārcirarcitāṭṭālakaṃ kvaṇat | vidrumastaṃbhaśobhāḍhyaṃ sphuratsphaṭikakuḍyavat
Translation
高台楼阁铿然作响，红宝与蓝宝之辉光闪耀其上；珊瑚柱更添庄严华美，墙垣晶莹，宛如跃动的水晶之光。
Word by Word
पद्मरागruby
पद्मराग:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootपद्मराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (gem-name); समासाङ्ग (पूर्वपद)
इन्द्रनीलsapphire
इन्द्रनील:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootइन्द्रनील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (gem-name); समासाङ्ग (मध्यपद)
अर्चिस्radiance, flame
अर्चिस्:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (as stem in compound: ‘radiance’); समासाङ्ग
अर्चितadorned/worshipped (with)
अर्चित:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्च् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
अट्टालकम्tower/lofty pavilion (adorned with ruby and sapphire radiance)
अट्टालकम्:
Karma/Adhikarana (Object/Locative sense in description)
TypeNoun
Rootअट्टालक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—पद्मराग-इन्द्रनील-अर्चिस्-अर्चित-अट्टालक (बहुपद-तत्पुरुषः: ‘ruby-sapphire-radiance-adorned tower’)
क्वणत्resounding, jingling
क्वणत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्वण् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
विद्रुमcoral
विद्रुम:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootविद्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (coral); समासाङ्ग (पूर्वपद)
स्तम्भpillar
स्तम्भ:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootस्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (pillar); समासाङ्ग (मध्यपद)
शोभाsplendour
शोभा:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootशोभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (splendour); समासाङ्ग
आढ्यम्rich/abounding (in)
आढ्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—विद्रुम-स्तम्भ-शोभा-आढ्य (तत्पुरुषः: ‘rich in the splendour of coral pillars’)
स्फुरत्shining, flashing
स्फुरत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्फुर् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
स्फटिकcrystal
स्फटिक:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootस्फटिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (crystal); समासाङ्ग
कुड्यwall
कुड्य:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootकुड्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (wall); समासः—स्फुरत्-स्फटिक-कुड्य (तत्पुरुषः: ‘wall of shining crystal’)
वत्like, as
वत्:
Upamana (Comparative marker/उपमानसूचक)
TypeIndeclinable
Rootवत् (तद्धित/अव्यय-प्राय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative particle ‘like’)
Speaker
Pūrṇabhadra (within Skanda’s narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Avimukta-Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A luminous palace/temple complex in Kāśī: high terraces shimmering with ruby and sapphire radiance; coral-red pillars; walls flashing like crystal, as if the whole structure is made of gems.
Characters & Entities
P
PūrṇabhadraFAQs
It heightens the contrast between external luxury and inner dissatisfaction—supporting the Purāṇic theme that dharma and fulfilment outweigh opulence.
Not specified in this verse; it is part of the Kāśīkhaṇḍa narrative context.
None.