Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 92
Devanagari script
श्रुत्वा तथा स वृत्तांतं प्राक्तनं स्वं विनिंद्य च । कांचिद्दिशं समालोच्य निर्ययौ दीक्षितांगजः
Transliteration
śrutvā tathā sa vṛttāṃtaṃ prāktanaṃ svaṃ viniṃdya ca | kāṃciddiśaṃ samālocya niryayau dīkṣitāṃgajaḥ
Translation
听闻此事经过，并自责往昔所行，迪克希塔之子思量一方方向，遂即启程离去。
Word by Word
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: श्रु, अर्थे: श्रवण (having heard)
तथाthus
तथा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (singular)
वृत्तान्तम्account, news
वृत्तान्तम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्राक्तनम्former, previous
प्राक्तनम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootप्राक्तन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying वृत्तान्तम्)
स्वम्his own
स्वम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (own)
विनिन्द्यhaving blamed/condemned
विनिन्द्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootनि+निन्द् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), धातु: निन्द्, उपसर्ग: वि/नि (viniṃdya = having censured/condemned)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
काञ्चित्some (a certain)
काञ्चित्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितवाचक (some)
दिशम्direction
दिशम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समालोच्यhaving considered
समालोच्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootसम्+आ+लुच्/लोच् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), उपसर्ग: सम्+आ; अर्थ: विचार्य/परामृश्य (having considered)
निर्ययौwent out, departed
निर्ययौ:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootनिर्+या (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; धातु: या, उपसर्ग: निर्
दीक्षिताङ्गजःthe son of Dīkṣita
दीक्षिताङ्गजः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootदीक्षित (प्रातिपदिक) + अङ्गज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दीक्षितस्य अङ्गजः (son of the initiated man)
Speaker
Skanda (narrating to Agastya, Kāśīkhaṇḍa frame)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A young brahmin (Dīkṣita’s son) pauses at a crossroads, head bowed in remorse, then turns decisively toward a chosen direction, leaving behind his former life.
Characters & Entities
D
DīkṣitaD
DīkṣitāṅgajaFAQs
Acknowledging past faults and choosing a new path is the beginning of inner purification.
Not specified in the verse; it functions as a transition within the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered narrative.
None.