Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

Devanagari script

ऋष्यशृंगोथ दुर्वासा रुचिर्नारदतुंबुरू । उत्तंको वामदेवश्च च्यवनोसितदेवलौ

Transliteration

ṛṣyaśṛṃgotha durvāsā rucirnāradatuṃburū | uttaṃko vāmadevaśca cyavanositadevalau

Translation

又有利湿耶室陵伽，其后杜尔婆娑、卢支、那罗陀与通布卢；乌坦迦与婆摩提婆，以及遮婆那、阿悉多、提婆罗——皆来至彼处。

Word by Word

• ऋष्यशृंगः: Ṛṣyaśṛṅga
• ऋष्यशृंगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋष्यशृंग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ऋषिनाम

• अथ: then
• अथ: Sambandha/Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भबोधक-निपात (then/now)

• दुर्वासाः: Durvāsā
• दुर्वासाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर्वासा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ऋषिनाम

• रुचिः: Ruci
• रुचिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ऋषिनाम

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ऋषिनाम

• तुंबुरू: Tumburu
• तुंबुरू: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तुंबुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; गान्धर्वनाम; (पाठे दीर्घ-ऊ)

• उत्तंकः: Uttaṅka
• उत्तंकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उत्तंक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ऋषिनाम

• वामदेवः: Vāmadeva
• वामदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वामदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ऋषिनाम

• च: and
• च: Sambandha/Conjunction (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• च्यवनः: Cyavana
• च्यवनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: च्यवन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ऋषिनाम

• उसितदेवलौ: Usita and Devala (the two)
• उसितदेवलौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उसितदेवल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; द्विवचन; द्वय-निर्देश (two persons)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (multi-realm assembly)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Celestial and human sages mingle: Nārada with vīṇā, Tumburu as musician, Durvāsas fierce yet composed, Ṛṣyaśṛṅga youthful ascetic; all gathered in Kāśī’s sacred ambience.

Characters & Entities

• Ṛṣyaśṛṅga
• Durvāsas
• Ruci
• Nārada
• Tumburu
• Uttaṅka
• Vāmadeva
• Cyavana
• Asita
• Devala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The convergence of famed sages and divine musicians indicates that Kāśī is honored across ascetic and devotional traditions alike.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī, the sacred field that draws Nārada and other luminaries.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is descriptive, emphasizing the sanctity of the gathering.