Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 21›Shloka 4
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 4

Devanagari script

दारभट्टारिकेत्या २२ द्या प्रत्येका शतधा पुनः । उत्पन्नाः शक्तयस्तस्मिन्नानारूपान्विताः शुभाः । अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रवरण्यथ देवताः

Transliteration

dārabhaṭṭāriketyā 22 dyā pratyekā śatadhā punaḥ | utpannāḥ śaktayastasminnānārūpānvitāḥ śubhāḥ | ataḥ paraṃ pravakṣyāmi pravaraṇyatha devatāḥ

Translation

如是，（又一位）名为Dāra-bhaṭṭārikā（22）。继而她们各各复又百倍显现：彼处生起吉祥之诸般神力（śakti），具足种种形相。自今以后，我将依次宣说其中最为殊胜的诸天女。

Word by Word
दारभट्टारिकेत्या(named) “Dārabhaṭṭārikā” thus
दारभट्टारिकेत्या:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootदारभट्टारिका (प्रातिपदिक) + इति (अव्यय)
Formइति-समाप्तिसूचक-अव्यय; अव्ययीभाव-समास (नाम + इति)
द्याDyā (a goddess-name)
द्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (देवीविशेषः)
प्रत्येकाeach (one)
प्रत्येका:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रत्येक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (द्या)
शतधाa hundredfold
शतधा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशतधा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner: ‘in a hundred ways/into a hundred’)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb)
उत्पन्नाःwere born/arose
उत्पन्नाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु) (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग (शक्तयः इति विशेष्येण)
शक्तयःpowers/energies (Śaktis)
शक्तयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तस्मिन्in that (place/context)
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
नानारूपान्विताःendowed with various forms
नानारूपान्विताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (शक्तयः); समासः—तत्पुरुष (नानारूपैः अन्विताः = endowed with various forms)
शुभाःauspicious
शुभाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (शक्तयः)
अतःtherefore
अतः:
Sambandha (Logical connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक/तस्मात्-अर्थक-अव्यय (therefore/from this)
परम्further/next
परम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावप्राय-प्रयोगः; क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative: ‘further/next’)
प्रवक्ष्यामिI shall declare
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
प्रवरान्the chief/excellent ones (lists)
प्रवरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
यथाas/according to
यथा:
Sambandha (Manner marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकार/उपमानवाचक-अव्यय (as/according to)
देवताःthe deities
देवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
Speaker

Vyāsa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājan / Nṛpa

Visual Art Cues

Scene: A dramatic expansion scene: Dāra-bhaṭṭārikā is named; then the previously listed goddesses multiply into hundreds, filling the forest-kṣetra with auspicious luminous forms; Vyāsa promises to describe the foremost among them in order.

Characters & Entities
D
Dāra-bhaṭṭārikā
Ś
śaktayaḥ

FAQs

Śakti is portrayed as infinitely proliferating, manifesting in countless auspicious forms to protect and uphold dharma.

The verse does not name a new tīrtha; it continues the Dharmāraṇya narrative framework.

None explicitly; it is a narrative promise to continue describing the principal deities.

←Previous Verse
Next Verse→