Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 48
Devanagari script
ताभ्यां विमोहिते लोके रुद्राध्यायपराङ्मुखे । यमः स्वस्थानमासाद्य कृतार्थ इव सोऽभवत्
Transliteration
tābhyāṃ vimohite loke rudrādhyāyaparāṅmukhe | yamaḥ svasthānamāsādya kṛtārtha iva so'bhavat
Translation
当世间被那二者所迷惑而背离《鲁陀罗章》（Rudra-adhyāya）时，阎摩回到自己的住处，仿佛已遂其愿。
Word by Word
ताभ्याम्by those two
ताभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन
विमोहिते(when) deluded
विमोहिते:
Adhikarana (अधिकरण) (locative absolute with ‘लोके’)
TypeAdjective
Rootवि-मोहय् (धातु; √मुह् caus.)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘when (it was) deluded’
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; लोके विमोहिते—सप्तमी-सम्बन्ध (locative absolute)
रुद्राध्यायपराङ्मुखेturned away from Rudra-recitation
रुद्राध्यायपराङ्मुखे:
Adhikarana (अधिकरण) (qualifying ‘लोके’)
TypeAdjective
Rootरुद्र-अध्याय-पराङ्मुख (प्रातिपदिक; रुद्र + अध्याय + पराङ्मुख)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘Rudra-lesson/recitation’ + ‘turned away’)
यमःYama
यमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वस्थानम्his own abode
स्वस्थानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-स्थान (प्रातिपदिक; स्व + स्थान)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘own’ + ‘place’)
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ-√सद् (धातु)
Formकृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय), अव्ययभावः; ‘having reached’
कृतार्थःhaving achieved his aim
कृतार्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत-अर्थ (प्रातिपदिक; कृत + अर्थ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (‘accomplished’ + ‘purpose’)
इवas if
इव:
Comparison (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (उपमानार्थक)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्, परस्मैपद, तृतीयपुरुष, एकवचन
Speaker
Purāṇic narrator
Visual Art Cues
Scene: Mortals, eyes clouded, turn away from a recitation of Rudra-adhyāya; in parallel, Yama returns to his dark, orderly abode, appearing satisfied as the world’s devotion wanes.
Characters & Entities
Y
YamaA
AśraddhāD
DurmedhāR
RudraFAQs
Delusion and faithlessness can divert people from liberating recitations, restoring the momentum of karmic suffering.
No; the verse discusses spiritual orientation toward Rudra-adhyāya rather than a location.
Adherence to Rudra-adhyāya/recitation is implied as beneficial; turning away from it is shown as spiritually harmful.