Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 4

Devanagari script

आर्द्राणामपि शुष्काणामल्पानां महतामपि । एतदेव विनिर्दिष्टं प्रायश्चितमथोत्तमम्

Transliteration

ārdrāṇāmapi śuṣkāṇāmalpānāṃ mahatāmapi | etadeva vinirdiṣṭaṃ prāyaścitamathottamam

Translation

无论罪业是“湿”（新近）或“干”（久积），无论微小或重大——唯此被宣示为最殊胜的忏悔净罪法（prāyaścitta）。

Word by Word

• आर्द्राणाम्: of wet/moist (sins)
• आर्द्राणाम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive)
• Type: Adjective
• Root: आर्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन; विशेषणम् (पापानाम् इत्यध्याहार्य)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; ‘also/even’

• शुष्काणाम्: of dry (sins)
• शुष्काणाम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive)
• Type: Adjective
• Root: शुष्क (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन; विशेषणम् (पापानाम् इत्यध्याहार्य)

• अल्पानाम्: of small (sins)
• अल्पानाम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive)
• Type: Adjective
• Root: अल्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन; विशेषणम्

• महताम्: of great (sins)
• महताम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन; विशेषणम्

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; ‘also/even’

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; सर्वनाम

• एव: indeed; only
• एव: Avadhāraṇa (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (indeed/only)

• विनिर्दिष्टम्: has been declared
• विनिर्दिष्टम्: Kriyā (Predicate; passive participle)
• Type: Verb
• Root: वि + निर् + √दिश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; कर्मणि भावः ‘has been declared’

• प्रायश्चितम्: atonement; expiation
• प्रायश्चितम्: Samānādhikaraṇa (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: प्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; समनाधिकरण (एतत् इत्यस्य)

• अथ: and; moreover
• अथ: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/समुच्चय (and then/also)

• उत्तमम्: best; supreme
• उत्तमम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (प्रायश्चितम्)

Speaker

Sūta (inferred)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (implied)

Visual Art Cues

Scene: Two streams of darkness—one fresh and dripping (‘wet’ sin), one cracked and dusty (‘dry’ sin)—are both consumed by the same bright flame of Śiva devotion, symbolizing a single supreme expiation.

Characters & Entities

• Prāyaścitta
• Pāpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A single supreme spiritual remedy is upheld as effective for all grades and ages of wrongdoing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

It identifies the chapter’s praised practice as the ‘uttama prāyaścitta’ (best atonement), applicable universally.