Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

नन्द्युवाच । त्वयावतरणं चक्रे कपीन्द्रामरहेतुना । तथापि हि कृतं पापमुपभोगेन शाम्यति

Transliteration

nandyuvāca | tvayāvataraṇaṃ cakre kapīndrāmarahetunā | tathāpi hi kṛtaṃ pāpamupabhogena śāmyati

Translation

难提说道：“猿王啊，你的降世确为诸天之故。即便如此，所作之罪，唯有亲受其果，方得消尽。”

Word by Word

• नन्दी: Nandī
• नन्दी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, प्रथमा (1st), एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

• त्वया: by you
• त्वया: Karta (Agent in passive/causative context)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचनम्

• अवतरणम्: descent, coming down
• अवतरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अव-तॄ (धातु) + ल्युट् (कृदन्त)
• Form: ल्युट्-प्रत्ययान्त भाववाचक-नाम (action noun), नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (2nd), एकवचनम्

• चक्रे: did, performed
• चक्रे: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

• कपीन्द्र: of the lord of monkeys
• कपीन्द्र: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: कपि (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः/उपपद: कपीनाम् इन्द्रः); पुल्लिङ्गम्, षष्ठी (6th), एकवचनम् (हेतुना इत्यस्य सम्बन्धे)

• अमर: of the immortal (god)
• अमर: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अमर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, षष्ठी (6th), एकवचनम् (हेतुना इत्यस्य सम्बन्धे)

• हेतुना: as the cause/reason
• हेतुना: Karana (Instrument/Cause)
• Type: Noun
• Root: हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, तृतीया (3rd), एकवचनम्; कारणवाचकः

• कपीन्द्रामरहेतुना: for the sake of the monkey-lord and the immortals
• कपीन्द्रामरहेतुना: Karana (Cause/Purpose)
• Type: Noun
• Root: कपीन्द्र (समास) + अमर (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समासः (कपीन्द्रश्च अमरश्च) + हेतुना (तृतीया); पुल्लिङ्गम्, तृतीया (3rd), एकवचनम्; 'for the sake of the monkey-lord and the god(s)'

• तथापि: nevertheless
• तथापि: Discourse adverb
• Type: Indeclinable
• Root: तथा + अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; विरोध/अपवादार्थे (nevertheless)

• हि: indeed
• हि: Particle
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः; हेत्वर्थ/निश्चयार्थकः (indeed/for)

• कृतम्: done, committed
• कृतम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा (1st), एकवचनम्; पापस्य विशेषणम्

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा (1st), एकवचनम्

• उपभोगेन: by experiencing (its fruits)
• उपभोगेन: Karana (Means)
• Type: Noun
• Root: उप-भुज् (धातु) + घञ्/ल्युट् (भावनाम)
• Form: भाववाचक-नाम (enjoyment/experience), पुल्लिङ्गम्, तृतीया (3rd), एकवचनम्

• शाम्यति: is pacified, is exhausted
• शाम्यति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शम् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

Speaker

Nandī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa (dharma-upadeśa locus)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nandī instructs Hanumān: though his incarnation served the gods, any committed sin is exhausted only by being experienced.

Characters & Entities

• Nandī
• Hanumān (Kapīndra)
• Amaras (gods)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even divinely purposed actions do not cancel karmic law; pāpa is said to subside through its fruition and subsequent purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sets the karmic framework; the chapter then directs the seeker to Revā/Narmadā tīrthas for cleansing.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly here; it introduces the principle that karmic residue must be resolved, which later is linked to tīrtha-snāna.