
马尔坎德耶叙述一幅极端的宇宙景象:当世界尽被洪水淹没之后,他独处于大海中央,历经漫长岁月而疲惫不堪,遂入定忆念那位能令众生渡越大洪水的神祇。此时他见到一只光明灿然的神鸟,形似鹤而具天界辉耀,便惊问:在这可怖汪洋之中,何以会出现如此存在? 神鸟宣示自身即是大自在天摩诃提婆(Mahādeva/Maheśvara),为包摄梵天与毗湿奴的至上实相,并言宇宙已进入收摄与归并之毁灭期(saṃhāra)。圣者被邀在其翼下安歇,仿佛跨越无量时劫。忽闻脚铃清响,现出异象:十位盛饰天女自十方而来,礼拜神鸟后进入一处如山腹般隐秘的内界。 其内显现奇异城郭与辉煌河流,终至见到一尊多彩殊胜的林伽(liṅga),周围诸天处于收摄退隐之态。继而一位光耀少女自称那尔玛达(Narmadā,亦名Revā),由鲁陀罗之身而生;她说明十位天女即十方,摩诃提婆为大瑜伽行者,特令林伽在宇宙收缩之时亦得受供养。她阐释“林伽”之义:动与不动的一切世界皆融归其中;诸天现为幻力(māyā)所凝摄,待再创之时将复现。 篇末教诫:当以真言与正法仪轨,在那尔玛达河水中沐浴并礼敬摩诃提婆,如是能除罪垢。那尔玛达被确立为人间大净化之圣河。
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । नष्टे लोके पुनश्चान्ये सलिलेन समावृते । महार्णवस्य मध्यस्थो बाहुभ्यामतरं जलम्
马尔坎德耶曰:当世界毁灭,而一切复为洪水所覆时,我身处大海中央,以双臂在滔滔水中游渡。
Verse 2
दिव्ये वर्षशते पूर्णे श्रान्तोऽहं नृपसत्तम । ध्यातुं समारभं देवं महदर्णवतारणम्
当圆满一百个天年之时,我已疲惫不堪,王中之最胜者啊;于是我开始观想主宰——那渡人越过大海的救护者。
Verse 3
ध्यायमानस्ततः काले अपश्यं पक्षिणं परम् । हारकुन्देन्दुसंकाशं बकं गोक्षीरपाण्डुरम्
当时我正入定观想,忽见一只奇妙之鸟——一只鹤,光辉如花鬘、茉莉与明月,洁白淡雅,宛若牛乳。
Verse 4
ततोऽहं विस्मयाविष्टस्तं बकं समुदीक्ष्य वै । अस्मिन्महार्णवे घोरे कुतोऽयं पक्षिसंभवः
于是我惊异地凝望那只鹤,心中自问:“在这可怖的大海之中,怎会有鸟得以出现?”
Verse 5
तरन्बाहुभिरश्रान्तस्तं बकं प्रत्यभाषिषि । पाक्षरूपं समास्थाय कस्त्वमेकार्णवीकृते
我仍以双臂不息地游着,便对那只鹤说道:“你取鸟之形,在这化作一海的世界里,你究竟是谁?”
Verse 6
भ्रमसे दिव्ययोगात्मन्मोहयन्निव मां प्रभो । एतत्कथय मे सर्वं योऽसि सोऽसि नमोऽस्तु ते
“你游行往来,噢具神圣瑜伽之主,仿佛要令我迷惘。请将这一切尽告于我——无论你是谁,你即是你;我向你顶礼。”
Verse 7
सोऽब्रवीन्मां महादेवो ब्रह्माहं विष्णुरेव च । जगत्सर्वं मया वत्स संहृतं किं न बुध्यसे
于是摩诃提婆对我说道:“我即梵天,我亦毗湿奴。孩子啊,整个宇宙已被我收摄归并,你还不明白吗?”
Verse 8
। अध्याय
章节(手稿/版本标记)。
Verse 9
पक्षिरूपं समास्थाय अतोऽत्राहं समागतः । किमर्थमातुरो भूत्वा भ्रमसीत्थं महार्णवे
我化作鸟形,因此来到此处。你为何忧苦不安,在这浩瀚大海中如此漂泊?
Verse 10
शीघ्रं प्रविश मत्पक्षौ येन विश्रमसे द्विज । एवमुक्तस्ततस्तेन देवेनाहं नरेश्वर
“速入我翼间,噢二次生者,使你得以安歇。”蒙那神圣者如此告诫,噢人中王,我便依言而行。
Verse 11
ततोऽहं तस्य पक्षान्ते प्रलीनस्तु भ्रमञ्जले । काले युगसाहस्रान्ते अश्रान्तोऽर्णवमध्यगः
于是我融入他翼端,任水流旋转翻涌。待时光至千劫之终,我仍不觉疲惫,身处大海中央。
Verse 12
ततः शृणोमि सहसा दिक्षु सर्वासु सुव्रत । किंचिन्नूपुरसंमिश्रमद्भुतं शब्दमुत्तमम्
随后,噢持善誓者,我忽然听见四方传来奇妙殊胜之声,夹杂着脚铃轻响。
Verse 13
तदार्णवजलं सर्वं संक्षिप्तं सहसाभवत् । किमेतदिति संचिन्त्य दिशः समवलोकयम्
就在那一刻,整个大海之水忽然收缩凝聚。我心中惊疑:“这是怎么回事?”便沉思并环顾四方。
Verse 14
दश कन्यास्ततो दिक्षु आगताश्च महार्णवे । वस्त्रालंकारसहिता दिग्भ्यो नूपुरभूषिताः
随后,十位少女自四方而来,立于大海之上;衣饰华美,佩戴珠宝,足踝系铃,如同诸方位的化身。
Verse 15
काचिच्चन्द्रसमाभासा काचिदादित्यसप्रभा । काचिदंजनपुञ्जाभा काचिद्रक्तोत्पलप्रभा
其中一位皎洁如月辉;一位炽盛如日光;一位幽黑如安阇那之墨;一位灿然如红莲之华。
Verse 16
नानारूपधरा सौम्या नानाभरणभूषिता । अर्घ्यपाद्यादिभिर्माल्यैर्बकमभ्यर्च्य सुव्रताः
她们形貌各异而温柔端雅,佩戴种种饰物。那些持善誓的少女以阿尔伽(arghya)、洗足水(pādya)与花鬘等供品礼拜巴迦(Baka)。
Verse 17
ततस्तं पर्वताकारं गुह्यं पक्षिणमव्ययम् । प्रविवेश महाघोरं पर्वतो ह्यर्णवं स्वराट्
于是,那不朽而隐秘、形如山岳的大鸟,进入了极其可怖的大海;因为那名为“山”的主宰,确已投身入海。
Verse 18
योजनानां सहस्राणि तावन्त्येव शतानि च । त्रिंशद्योजनसाहस्रं यावद्भूमण्डलं त्विति
“有成千的由旬,亦有成百;大地之轮周遍,延展至三万由旬。”如是所说。
Verse 19
ततो भूमण्डलं दिव्यं पञ्चरत्नसमाकुलम् । दिव्यस्फटिकसोपानं रुक्मस्तंभमनोरमम्
随后我见到神圣的大地之轮,充满五种珍宝;有天界水晶阶梯,金柱悦目庄严。
Verse 20
योजनानां सहस्रं तु विस्तराद्द्विगुणायतम् । वापीकूपसमाकीर्णं प्रासादाट्टालकावृतम्
其广一千由旬,长为其二倍;遍布池塘与井泉,周围环以宫殿与高楼。
Verse 21
कल्पवृक्षसमाकीर्णं ध्वजषष्टिविभूषितम् । तस्मिन्पुरवरे रम्ये नानारत्नोपशोभितम्
其中遍布如意的劫波树,饰以幢幡与旗杆;在那可爱无比的上妙城中,种种宝石交相辉映。
Verse 22
तथान्यच्च पुरं रम्यं पताकोज्ज्वलवेदिकम् । शतयोजनविस्तीर्णं तावद्द्विगुणमायतम्
同样还有另一座可爱的城,其坛台因幢幡而辉耀;其广一百由旬,长为其二倍。
Verse 23
पुरमध्ये ततस्तस्मिन्नदी परमशोभना । महती पुण्यसलिला नानारत्नशिला तथा
随后,在那城中有一条极其庄严秀美的河流——浩广无边,圣水澄净,河石皆具种种宝珠之质。
Verse 24
तस्यास्तीरे मया दृष्टं तडित्सूर्यसमप्रभम् । इन्द्रनीलमहानीलैश्चितं रत्नैः समन्ततः
在那河岸边,我见到一物光辉如闪电与太阳,四面镶嵌宝石——蓝宝与深蓝大宝,周匝璀璨。
Verse 25
क्वचिद्वह्निसमाकारं क्वचिदिन्द्रायुधप्रभम् । क्वचिद्धूम्रं क्वचित्पीतं क्वचिद्रक्तं क्वचित्सितम्
有处形如烈火,有处辉耀如因陀罗之虹;或呈烟黛之色,或显金黄,或现朱红,或洁白如雪。
Verse 26
नानावर्णैः समायुक्तं लिङ्गमद्भुतदर्शनम् । ब्रह्मविष्ण्विन्द्रसाध्यैश्च समन्तात्परिवारितम्
那是一尊具足种种色相的林伽,奇观不可思议;四面为梵天、毗湿奴、因陀罗及诸萨陀耶所环绕。
Verse 27
नन्दीश्वरगणाध्यक्षैश्चेन्द्रादित्यैश्च तद्वृतम् । पश्यामि लिङ्गमीशानं महालिङ्गं तमेव च
其周围有难提湿伐罗与湿婆众伽那之首领,又有因陀罗与诸阿底提耶环侍。我得见伊沙那之林伽——那至伟的摩诃林伽本身。
Verse 28
परिवार्य ततस्तं तु प्रसुप्तान्देवदानवान् । निमीलिताक्षान्पश्यामि दिव्याभरणभूषितान्
随后,我环顾其周围,只见诸天与达那婆仿佛沉睡般卧伏,双目微阖,身佩天界庄严宝饰。
Verse 29
ततस्ताः पद्मपत्राक्ष्यो नार्यः परमसंमताः । नद्यास्तस्या जले स्नात्वा दिव्यपुष्पैर्मनोरमैः
随后,那些莲叶般明眸、最受敬重的女子,在那条河的水中沐浴,继而携出悦意的天花妙卉。
Verse 30
दत्त्वार्घपाद्यं विधिवल्लिंगस्य सह पक्षिणा । अर्चयन्तीर्वरारोहा दश ताः प्रमदोत्तमाः
她们与那鸟一同,依仪轨向林伽奉献阿尔伽与洗足之水(pādya);那十位最胜妙的女子,仪态端雅,遂如法开始礼拜供养。
Verse 31
ततस्त्वभ्यर्च्य तल्लिङ्गं तस्मिन्नेव पुरोत्तमे । सर्वा अदर्शनं जग्मुर्विद्युतोऽभ्रगणेष्विव
随后,她们在那最胜圣境中礼敬了那尊林伽,便都从眼前隐没,宛如电光闪烁于云团之间。
Verse 32
न चासौ पक्षिराट्तस्मिन्न स्त्रियो न च देवताः । तदेवैकं स्थितं लिङ्गमर्चयन्विस्मयान्वितः
然而在那处,既不见那尊贵之鸟,也不见诸女与诸天;唯有那一尊林伽独自矗立。我怀着惊异之心,继续礼拜供奉。
Verse 33
ततोऽहं दुःखमूढात्मा रुद्रमायेति चिन्तयन् । ततः कन्याः समुत्तीर्य दिव्यांबरविभूषणाः
于是我因忧苦而心神迷乱,思惟道:“这必是鲁陀罗(Rudra)的幻力(māyā)。”随即诸位少女出现,身披天衣,佩戴神圣珠宝。
Verse 34
भासयन्त्यो जगत्सर्वं विद्युतोऽभ्रगणानिव । पद्मैर्हिरण्मयैर्दिव्यैरर्चयित्वा शुभाननाः
她们光辉遍照世间,宛如云团之间的闪电;那些面容吉祥的少女以神圣的金莲花奉献礼拜。
Verse 35
विविशुस्तज्जलं क्षिप्रं समंताद्वरभूषणाः । तस्मिन्पुरवरे चान्ये तामेवाहं पुनःपुनः
她们佩戴殊胜庄严的饰物,从四面迅速入于那水中。而在那最胜的圣地里,我一次又一次看见的,正是那同一位少女。
Verse 36
पश्यामि ह्यमरां कन्यामर्चयन्तीं महेश्वरम् । ततोऽहं तां वरारोहामपृच्छं कमलेक्षणाम्
我确实看见一位不死的少女在礼敬大自在天(Maheśvara)。于是我询问那位体态娴雅、莲华眼而光耀的女子。
Verse 37
का त्वमस्मिन्पुरे देवि वससे शिवमर्चती । ताश्चागताः स्त्रियः सर्वाः क्व गतास्ते गणेश्वराः
“女神(Devī)啊,你是谁,住在此圣地并礼敬湿婆(Śiva)?那些前来的一切女子如今去了何处?而那些伽那主(gaṇeśvara,湿婆的侍从)又在何方?”
Verse 38
नमोऽस्तु ते महाभागे ब्रूहि पुण्ये महेश्वरि । तव प्रसादाद्विज्ञातुमेतदिच्छामि सुव्रते । दयां कृत्वा महादेवि कथयस्व ममानघे
向你致敬,最有福者。请开示吧,圣洁的摩诃湿伐梨。蒙你恩典,我愿明了此事。持善誓者啊,伟大的女神,请垂慈悲;无垢者,请为我宣说。
Verse 39
श्र्युवाच । विस्मृताहं कथं विप्र दृष्ट्वा कल्पे पुरातने । मा तेऽभूत्स्मृतिविभ्रंशः सा चाहं कल्पवाहिनी
吉祥的女神说道:“婆罗门啊,你既在久远的劫中见过我,我怎会被遗忘?愿你记忆不再迷乱——我正是那位从一劫延续到一劫的存在。”
Verse 40
नर्मदा नाम विख्याता रुद्रदेहाद्विनिःसृता । यास्ताः कन्यास्त्वया दृष्टा ह्यर्चयन्त्यो महेश्वरम्
我以“纳尔玛达”(Narmadā)之名闻名,乃从鲁陀罗自身之身涌现而出。你在此所见的那些少女,确实是在礼拜摩诃湿伐罗(湿婆)。
Verse 41
याभिस्त्विह समानीतः पक्षिराजसमन्विताः । दिशस्ता विद्धि सर्वेशाः सर्वास्त्वं मुनिसत्तम
至于那些把你带到此处、并与鸟王同来的诸位——最胜仙人啊,你当知她们正是守护一切方位的护世者,诸方之主。
Verse 42
तिर्यक्पक्षिस्वरूपेण महायोगी महेश्वरः । एभिः शिवपुराद्विप्र आनीतः स महेश्वरः
摩诃湿伐罗——大瑜伽行者——化现为鸟之形。婆罗门啊,正是借由这些存在,摩诃湿伐罗从湿婆之城(Śivapura)被迎至此处。
Verse 43
सैष देवो महादेवो लिङ्गमूर्तिर्व्यवस्थितः । अर्च्यते ब्रह्मविष्ण्विन्द्रैः सुरासुरजगद्गुरुः
此神即是大自在天摩诃提婆,安住于此,示现为林伽之形。梵天、毗湿奴与_togglee_Indra皆礼拜于他——为诸天、阿修罗及一切世界之导师。
Verse 44
लयमायाति यस्माद्धि जगत्सर्वं चराचरम् । तेन लिङ्गमिति प्रोक्तं पुराणज्ञैर्महर्षिभिः
因为确由他,一切世界——动与不动——归入寂灭;故通晓《往世书》的大圣仙宣说他名为“林伽”。
Verse 45
तेन देवगणाः सर्वे संक्षिप्ता मायया पुरा । प्रलीनाश्चैव लोकेश न दृश्यन्ते हि सांप्रतम्
由他在久远以前,以摩耶摄收诸天众;既已融没,噢诸世界之主,如今确实不复得见。
Verse 46
पुनर्दृश्या भविष्यन्ति सृजमानाः स्वयंभुवा । साहं लिङ्गार्चनपरा नर्मदा नाम नामतः
待自生者(Svayaṃbhū)再度创造之时,他们将复现于世。而我,专心礼敬林伽者,名号即为那尔摩陀(Narmadā)。
Verse 47
कालं युगसहस्रस्य रुद्रस्य परिचारिका । अस्य प्रसादादमरस्तथा त्वं द्विजपुंगव
我侍奉鲁陀罗历经千劫。承其恩德,噢婆罗门中之最胜者,你亦将得不死之身。
Verse 48
सत्यार्जवदयायुक्तः सिद्धोऽसि त्वं शिवार्चनात् । एवमुक्त्वा तु सा देवी तत्रैवान्तरधीयत
你具足真实、正直与慈悲,因礼敬湿婆而得成就。说罢,那位女神当场隐没不见。
Verse 49
ताः स्त्रियः स च देवेशो बकरूपो महेश्वरः । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अवतीर्य महानदीम्
那些女子与诸神之主——化作鹤形的摩诃湿伐罗——听闻她的话语后,便下到那条大河。
Verse 50
स्नात्वा समर्चय त्वं हि विधिना मन्त्रपूर्वकम् । ततोऽहं सहसा तस्मात्समुत्तीर्य जलाशयात्
“沐浴之后,当依仪轨并以真言如法礼拜主宰。随后我立刻从那水池中出来,上到岸边。”
Verse 51
न च पश्यामि तल्लिङ्गं न च तां निम्नगां नृप । तदैव लोकाः संजाताः क्षितिश्चैव सकानना
“大王啊,我不再见到那灵伽,也不再见到那条河。就在那一刻,诸世界复现,大地亦然,并连同其森林。”
Verse 52
ऋक्षचन्द्रार्कविततं तदेव च नभस्तलम् । यथापूर्वमदृष्टं तु तथैव च पुनः कृतम् । नतोऽहं मनसा देवमपूजयं महेश्वरम्
“同一片苍穹,布满群星、明月与太阳,又如先前一般重现。于是我在心中顶礼,礼拜神祇摩诃湿伐罗。”
Verse 53
एवं बके पुरा कल्पे मया दृष्टेयमव्यया । नर्मदा मर्त्यलोकस्य महापातकनाशिनी
因此,在久远的婆计劫(Bake Kalpa)中,我曾亲见这不朽的那尔摩陀河——她能摧灭人间的一切重罪。
Verse 54
तस्माद्धर्मपरैर्विप्रैः क्षत्रशूद्रविशादिभिः । सदा सेव्या महाभागा धर्मवृद्ध्यर्थकारिभिः
因此,怀持正法的婆罗门,以及刹帝利、首陀罗、吠舍等众人,都应恒常礼敬并侍奉这位大福德的那尔摩陀,以求正法增长与真实安乐。
Verse 55
येऽपि भक्तया सकृत्तोये नर्मदाया महेश्वरम् । स्नात्वा ते सर्वं पापं नाशयन्त्यसंशयम्
即便有人以虔敬之心,仅一次在那尔摩陀之水中沐浴,并奉念大自在天(摩诃湿伐罗),也必无疑尽灭诸罪。