Adhyaya 33

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र अग्नितीर्थमनुत्तमम् । यत्र संनिहितो ह्यग्निर्गतः कामेन मोहितः

圣者马尔坎德耶说道：于是，哦诸王之最，应前往无与伦比的火神圣渡——阿耆尼提尔塔；在那里，火神阿耆尼亲自现住，昔日曾因欲念迷惑而来到此处。

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कथं देवो जगद्धाता कामेन कलुषीकृतः । कथं च नित्यदा वास एकस्थानेषु जायते

尤提希提罗说道：那位支撑世界的天神，怎会被欲望所染？又怎会在一处形成恒常的居住呢？

Verse 3

एतत्त्वाश्चर्यमतुलं सर्वलोकेष्वनुत्तमम् । कथयस्व महाभाग परं कौतूहलं मम

此事奇异无比，诸世界中亦无其上。哦大福德者，请为我宣说，因为我的求知之心极其深切。

Verse 4

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ पृष्टः प्रश्नस्त्वयानघ । कथयामि यथापूर्वं श्रुतमेतन्महेश्वरात्

圣者马尔坎德耶说道：问得好，问得好，哦大智而无垢者；你的提问甚为相宜。我将如昔日从大自在天摩诃湿伐罗（湿婆）处所闻，如实叙说。

Verse 5

आसीत्कृतयुगे राजा नाम्ना दुर्योधनो महान् । हस्त्यश्वरथसम्पूर्णो मेदिनीपरिपालकः

在克利多时代（圆满劫）曾有一位大王，名为杜尤陀那；其军旅具足象、马与战车，守护大地，统御四方。

Verse 6

रूपयौवनसम्पन्नं दृष्ट्वा तं पृथिवीपतिम् । दिव्योपभोगसम्पन्नं प्रार्थयामास नर्मदा

那尔摩达见那位大地之主具足容貌与青春，又蒙天界享乐与福泽，便向他祈求，愿结为夫妇。

Verse 7

स तु तां चकमे कन्यां त्यक्त्वाऽन्यं प्रमदाजनम् । मुदा परमया युक्तो माहिष्मत्याः पतिर्नृप

那位摩醯湿摩底之主——国王——爱上了那位少女，舍弃其他女子，心中充满无上的欢喜。

Verse 8

रमते स तया सार्द्धं काले वै नृपसत्तम । नर्मदा जनयामास कन्यां पद्मदलेक्षणाम्

时日流转，噢诸王之最，他与她同享欢悦；那尔摩达诞下一女，双眸如莲瓣般柔美。

Verse 9

अङ्गप्रत्यङ्गसम्पन्ना यस्माल्लोकेषु विश्रुता । तस्यां पिता च माता च चक्रतुः प्रेमबन्धनम्

因其肢体端严、诸相圆满，她在诸世界声名远播；其父与其母亦对她结下深厚的慈爱之系。

Verse 10

कालेनातिसुदीर्घेण यौवनस्था वराङ्गना । प्रार्थ्यमानापि राजन्वै नात्मानं दातुमिच्छति

历经漫长岁月，那位高贵的少女已至青春；纵有人前来求婚，噢大王，她仍不愿将自身许配于人。

Verse 11

ततोऽन्यदिवसे वह्निर्द्विजरूपो महातपाः । राजानं प्रार्थयामास रहो गत्वा शनैः शनैः

又过一日，火神伐诃尼为大苦行者，化作婆罗门之形，趋近国王，悄然私下陈述所求。

Verse 12

भोभो रघुकुलश्रेष्ठ द्विजोऽहं मन्दसन्ततिः । दरिद्रो ह्यसहायश्च भार्यार्थे वरयामि ताम्

“噢，噢，罗伽族中最胜者！我乃出身卑微的婆罗门，贫困而无依。为求妻室，我愿求娶她。”

Verse 13

कन्या सुदर्शना नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि । तां ददस्व महाभाग वर्धते तव मन्दिरे

有一位名为苏达尔沙那的少女，容貌世间无双。福德之王啊，请将她许配于我；她正在你的宫中长成。

Verse 14

ब्रह्मचर्येण निर्विण्ण एकाकी कामपीडितः । याचमानस्य मे तात प्रसादं कर्तुमर्हसि

我因守梵行而心生厌倦，孤身一人，又为欲火所逼。慈爱的君啊，愿你垂恩于我这恳求之人。

Verse 15

राजोवाच । नाहं द्रव्यविहीनस्य असवर्णस्य कर्हिचित् । दास्यामि स्वां सुतां शुभ्रां गम्यतां द्विजपुंगव

国王说道：“我决不将我洁美的女儿嫁给无财且非同等阶序之人。去吧，婆罗门中的翘楚。”

Verse 16

एवमुक्तस्तदा वह्निः परां पीडामुपागतः । न किंचिदुक्त्वा राजानं तत्रैवान्तरधीयत

火神伐诃尼（阿耆尼）闻言，顿生极大苦恼；他不对国王说一句话，便在原地隐没不见。

Verse 17

गते चादर्शनं विप्रे राजा मन्त्रिपुरोहितैः । मन्त्रयित्वाथ काले तु तुष्टो मखमुखे स्थितः

婆罗门既已不见，国王便与群臣及祭司商议；到适当之时，他心怀满足，立于祭仪之门前。

Verse 18

यजतश्च मखे भक्त्या ब्राह्मणैः सह भारत । ततश्चादर्शनं वह्निः सर्वेषां पश्यतामगात्

当他与诸婆罗门同心虔敬地行祭之时，噢，婆罗多啊，伐诃尼（阿耆尼）竟在众目睽睽之下隐去不见。

Verse 19

विप्रा दुर्मनसो भूत्वा गता राज्ञो हि मन्दिरम् । वह्निनाशं विमनसो राजानमिदमब्रुवन्

婆罗门们心生忧戚，来到国王宫殿；因圣火失落而惶然不安，便对国王说道。

Verse 20

ब्राह्मणा ऊचुः । दुर्योधन महाराज श्रूयतां महदद्भुतम् । न श्रुतं न च दृष्टं वा कौतुकं नृपपुंगव

婆罗门们说：“杜尤陀那大王啊，请听一桩大奇事——前所未闻、前所未见的惊异之事，噢，诸王之雄！”

Verse 21

अग्निकार्यप्रवृत्तानां सर्वेषां विधिवन्नृप । केनापि हेतुना वह्निर्दृश्यते न ज्वलत्युत

大王，虽众人皆依仪轨行火供，因某种缘故，阿耆尼虽可见，却并不燃炽。

Verse 22

तच्छ्रुत्वा विप्रियं घोरं राजा विप्रमुखाच्च्युतम् । आसनात्पतितो भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः

听闻那从婆罗门口中说出的可怖而不祥之语，国王从座上坠地，如同断根之树。

Verse 23

आश्वस्य च मुहूर्तेन उन्मत्त इव संस्तदा । निरीक्ष्य च दिशः सर्वा इदं वचनमब्रवीत्

稍作停顿后，他起身如同迷惘之人；环顾四方，遂说出如下言辞。

Verse 24

किमेतदाश्चर्यपरमिति भोभो द्विजोत्तमाः । कथ्यतां कारणं सर्वं शास्त्रदृष्ट्या विभाव्य च

“此事何其至极惊异！诸位最胜二生者，请依诸《沙斯特拉》之见详察，告知其全部缘由。”

Verse 25

मम वा दुष्कृतं किंचिदुताहो भवतामिह । येन नष्टोऽग्निशालायां हुतभुक्केन हेतुना

“是我有所罪业，抑或诸位在此有过失，致使火堂之中火神隐没？此事究竟因何而起？”

Verse 26

मन्त्रच्छिद्रमथान्यद्वा नैव किंचिददक्षिणम् । क्रियाहीनं कृतं वाथ केन वह्निर्न दृश्यते

是咒语有缺失，还是另有缘由？是否有事未施应有的达克希那（供施），或仪轨不全而行？因何缘故，圣火竟不见其形？

Verse 27

अन्नहीनो दहेद्राष्ट्रं मन्त्रहीनस्तु ऋत्विजः । दातारं दक्षिणाहीनो नास्ति यज्ञसमो रिपुः

缺少供食的祭祀（yajña）能焚毁一国；缺少咒语的祭官（ṛtvij）会败坏仪式；而达克希那（dakṣiṇā）若缺，便伤及施主。世间无有仇敌可比缺陷之祭。

Verse 28

ब्राह्मणा ऊचुः । न मन्त्रहीना हि वयं न च राजन्व्रतैस्तथा । द्रव्येण च न हीनस्त्वमन्यत्पापं विचिन्त्यताम्

婆罗门们说道：“大王，我们并不缺少咒语，也不缺少戒行与誓仪；而你亦不乏供物资财。故当思惟另有罪垢（pāpa）为其因。”

Verse 29

राजोवाच । तथापि यूयं सहिता उपायं चिन्तयन्त्विति । येन श्रेयो भवेन्नित्यमिह लोके परत्र च

国王说道：“纵然如此，你们众人当同心思量一法，使恒常的吉祥得以成就——此世亦然，来世亦然。”

Verse 30

एवमुक्तास्ततः सर्वे ब्राह्मणाः कृतनिश्चयाः । निराहाराः स्थिताः शर्वे यत्र नष्टो हुताशनः

既受此言，诸婆罗门决意已定，便在彼处绝食而立——正是祭火（hutaśana）消失之地。

Verse 31

ततः स्वप्ने महातेजा हुतभुग्ब्राह्मणांस्तदा । उवाच श्रूयतां सर्वैर्मम नाशस्य कारणम्

随后在梦中，光辉炽盛的护供者火神（阿耆尼）对婆罗门说道：“诸位请听我隐没的缘由。”

Verse 32

प्रार्थितोऽयं मया राजा सुतां दातुं न चेच्छति । तेन नष्टोऽग्निशरणादहं भो द्विजसत्तमाः

“我曾请求此王将女儿许与我，他却不肯应允。因此我从圣火的庇护中退隐了，噢，最胜的婆罗门们。”

Verse 33

। अध्याय

章题标记：“Adhyāya”（章）。

Verse 34

तच्छ्रुत्वा वचनं विप्रा वैश्वानरमुखोद्गतम् । विस्मयोत्फुल्लनयना राजानमिदमब्रुवन्

婆罗门们听见从毗舍婆那罗（火神）口中发出的言辞，惊讶得双目圆睁，便对国王说道如下。

Verse 35

भवतो मतमाज्ञाय सर्वे गत्वाग्निमन्दिरम् । निराहाराः स्थिता रात्रौ पश्यामो जातवेदसम्

既知你的心意，我们众人将前往阿耆尼之殿；禁食守夜，整夜伫立其间，得以瞻见阇多吠陀斯——火神。

Verse 36

तेनोक्ताः स्वसुतां चेत्तु राजा मे दातुमिच्छति । ततोऽस्य भूयोऽपि गृहे ज्वलेऽहं नान्यथा द्विजाः

他对他们说：“如果国王真心愿意将自己的女儿许配给我，我便会在他的家中再次燃烧——否则绝不，婆罗门啊。”

Verse 37

एवं ज्ञात्वा महाराज स्वसुतां दातुमर्हसि

既然知道了这一点，伟大的国王啊，你应该把你的女儿嫁给他。

Verse 38

राजोवाच । भवतां तस्य वा कार्यं देवस्य वचनं हृदि । समयं कर्तुमिच्छामि कन्यादाने ह्यनुत्तमम्

国王说道：“无论是关于你们还是他，神的话语都应铭记在心。关于这最殊胜的‘施女’（Kanyādāna）之举，我希望能立下一个庄严的约定。”

Verse 39

मम संनिहितो नित्यं गृहे तिष्ठतु पावकः । ददामि रुचिरापाङ्गीं नान्यथा करवाणि वै

“愿帕瓦卡（火神）永远驻留在我的家中。我将把这位顾盼生姿的少女嫁给他；除此条件外，我绝不答应。”

Verse 40

एवं ते ब्राह्मणाः श्रुत्वा तथाग्निं प्राप्य सत्वरम् । कथयित्वा विवाहेन योजयामासुराशु वै

婆罗门们听闻此言，迅速来到火神阿格尼面前；转达了此事后，他们立即安排了婚礼。

Verse 41

सुदर्शनाया लाभेन परितुष्टो हुताशनः । ज्वलते सन्निधौ नित्यं माहिष्मत्यां युधिष्ठिर

因得苏达尔沙那（Sudarśanā）而欢喜，火神护塔沙那（阿耆尼）在摩希什玛蒂（Māhiṣmatī）近旁恒常炽燃，噢，坚战（Yudhiṣṭhira）。

Verse 42

ततः प्रभृति तत्तीर्थमग्नितीर्थं प्रचक्षते । ये तत्र पक्षसन्धौ तु स्नानदानैस्तु भाविताः

自此以后，那处圣渡被称为“火圣渡”（Agnitīrtha）。凡在两半月交会之时于彼处沐浴并行布施者，皆由此行持而得净化与增上。

Verse 43

तर्पयन्ति पितॄन् देवांस्तेऽश्वमेधफलैर्युताः । सुवर्णं ये प्रयच्छन्ति तस्मिंस्तीर्थे नराधिप

大王啊，在那圣渡以供品令祖灵（Pitṛ）与诸天欢喜者——以及在彼处布施黄金者——皆具足与马祭（Aśvamedha）同等之功德果报。

Verse 44

पृथ्वीदानफलं तत्र जायते नात्र संशयः । अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप

大王啊，于彼处确实得生“施与大地”之果报，此无疑也。又凡在该圣地（tīrtha）行持无食誓（anāśaka，严净断食）者，同样获得广大功德。

Verse 45

स मृतो ह्यग्निलोके तु क्रीडते सुरपूजितः । एष ते ह्यग्नितीर्थस्य सम्भवः कथितो मया

其人命终之后，得游乐于火神之界（Agni-loka），为诸天所敬礼。大王啊，这便是我为你宣说的火圣渡（Agnitīrtha）之缘起与来历。

Verse 46

सर्वपापहरः पुण्यः श्रुतमात्रो नरोत्तम । धन्यः पापहरो नित्यमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

“此乃圣洁，能除尽一切罪业，哦人中至善者——即使仅仅听闻亦然。实为有福，恒常摧灭罪障”：如是，商羯罗（湿婆）宣说。