Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

एवं स सुचिरं कालं देवदेवो महेश्वरः । चिन्तयित्वा सुनिर्वाणं कार्यं प्रति जनेश्वरः

Transliteration

evaṃ sa suciraṃ kālaṃ devadevo maheśvaraḥ | cintayitvā sunirvāṇaṃ kāryaṃ prati janeśvaraḥ

Translation

如是，历经良久，摩诃湿伐罗（Maheśvara）——诸神之神、众生之主——深深思惟，继而定下清明而果决的行事之策。

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb: ‘thus’)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• सु-चिरम्: very long
• सु-चिरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + चिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय; विशेषण (कालम्)

• कालम्: time (for a period)
• कालम्: Kāla-adhikarana (Temporal extent/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन (accusative of duration)

• देव-देवः: God of gods
• देव-देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां देवः = god of gods)

• महेश्वरः: Maheśvara (Śiva)
• महेश्वरः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; देवदेवस्य अपपद/समनाम (appositional)

• चिन्तयित्वा: having considered
• चिन्तयित्वा: Kriya (Gerundial action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय; ‘having thought/considered’

• सु-निर्वाणम्: excellent quiescence/nirvāṇa
• सु-निर्वाणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सु (अव्यय/पूर्वपद) + निर्वाण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय; ‘excellent nirvāṇa/complete quiescence’ (object of ‘चिन्तयित्वा’)

• कार्यम्: task/what is to be done
• कार्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• प्रति: towards/with regard to
• प्रति: Sambandha (Relational/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्गसदृश/पूर्वसर्ग (preposition: ‘towards/with regard to’)

• जनेश्वरः: Lord of people
• जनेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; देवदेवस्य अपपद (appositional)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Visual Art Cues

Scene: Maheśvara seated in profound meditation; time passes; then his posture shifts subtly into readiness—eyes open with decisive calm, attendants awaiting command.

Characters & Entities

• Maheśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even supreme power is portrayed as guided by discernment—right action follows deep contemplation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not explicit in the verse; the Revā Khaṇḍa setting continues in the background.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.