Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । इत्युक्त्वा भगवान्देवस्तदा नारायणो नृप । उच्चैर्जहास स्वनवत्तत्राभूदखिलं जगत्

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | ityuktvā bhagavāndevastadā nārāyaṇo nṛpa | uccairjahāsa svanavattatrābhūdakhilaṃ jagat

Translation

圣者摩尔坎德耶（Śrī Mārkaṇḍeya）说：说罢，世尊那罗延便高声大笑，噢大王；于彼处，整个宇宙随其音声而显现，仿佛共鸣而生。

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: Śrī Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; समासः—श्री + मार्कण्डेय (कर्मधारयः; ‘venerable Mārkaṇḍeya’)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणचिह्न (quotative particle)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund); ‘having said’

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; भगवतः विशेषण (appositional)

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb of time)

• नारायणः: Nārāyaṇa
• नारायणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; देवस्य विशेषण (appositional)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन

• उच्चैः: aloud
• उच्चैः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: उच्चैः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: loudly/aloud)

• जहास: laughed
• जहास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हस् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• स्वनवत्: resounding
• स्वनवत्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: स्वनवत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; -वत् प्रत्ययान्त (possessive adjective: ‘having sound/echoing’)—क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place)

• अभूत्: became/was
• अभूत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लुङ् (aorist/भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन

• अखिलम्: entire
• अखिलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifier of जगत्)

• जगत्: the world
• जगत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (narrative locus)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: Nārāyaṇa laughs aloud; from the vibrating sound-waves the cosmos appears—stars, worlds, gods—like ripples expanding from a single sonic burst; observers are stunned.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Nārāyaṇa
• King (listener, unnamed here)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The cosmos is portrayed as responding to the Divine—creation and revelation proceed from the Lord’s effortless will and power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No explicit tirtha is named in this verse; it functions as narrative transition within Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.