Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । मुच्यते सर्वपापैश्च रुद्रलोकं स गच्छति

Transliteration

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayeddevamīśvaram | mucyate sarvapāpaiśca rudralokaṃ sa gacchati

Translation

在那处圣地，凡沐浴并礼敬主宰天神（Īśvara）者，皆脱离一切罪垢，前往鲁陀罗的世界。

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Desha-adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण

• तीर्थे: at the tīrtha
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोध-प्रदर्शक

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund)

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• ईश्वरम्: the Lord
• ईश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; देवम् इति विशेषण/अप्पोजिशन

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• सर्वपापैः: from all sins
• सर्वपापैः: Apakarshana (Separation/अपकर्षण)
• Type: Noun
• Root: सर्व + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; समासः—सर्वाणि पापानि (कर्मधारय)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक

• रुद्रलोकम्: Rudra’s world
• रुद्रलोकम्: Karma (Goal as object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; समासः—रुद्रस्य लोकः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• गच्छति: goes
• गच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Mārkaṇḍeya (context continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gopeśvara

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Devotees emerge from the river, approach the Gopeśvara liṅga, and offer water, bilva leaves, incense, and lamps; a priest chants Rudra-mantras.

Characters & Entities

• Rudra
• Śiva
• Gopeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification is perfected when tīrtha-bathing is joined with devotion and worship of Īśvara, leading to Rudra’s realm.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gopeśvara tīrtha in the Revā-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at the tīrtha followed by pūjā (worship) of Īśvara.