Mantra 5
Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda attribution; otherwise ‘anukta/vaidika’ in ritual manuals)
Devata: Sūrya; Savitṛ; collectively the Vasus, Rudras, and Ādityas (Viśve Devāḥ by extension)
Chandas: Yajus (prose formula; not a fixed metrical chandas)
Samhita Patha (Devanagari)
स॒मिद॑सि । सूर्य॑स्त्वा पु॒रस्ता॑त् पातु॒ कस्या॑श्चिद॒भिश॑स्त्यै । सवि॒तुर्बा॒हू स्थ॒ ऊर्ण॑म्म्रदसं त्वा स्तृणामि स्वास॒स्थं दे॒वेभ्य॒ आ त्वा॒ वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्याः स॑दन्तु ॥
Transliteration
sa̱míd asi | sū́ryas tvā purástāt pātu kásyāś cid abhíśastyai | savitúr bāhū́ stha ū́rṇam mṛdásaṃ tvā stṛṇāmi svāsásthaṃ devébhya ā́ tvā vásavo rudrā́ ādityā́ḥ sadantu ||
Translation
你是柴薪（Samid）。愿苏利耶（Sūrya，日神）自东方护持你，免受任何人的诅咒与加害。 你们是萨维特里（Savitṛ）之臂。以柔软之羊毛我为你铺陈，使你成为诸神安坐的善座、安息之处；愿瓦苏（Vasus）、鲁陀罗（Rudras）与阿底提耶（Ādityas）在你上安坐。
Padapatha (Word Analysis)
स॒मित् । अ॒सि॒ । सूर्यः । त्वा॒ । पु॒रस्ता॑त् । पा॒तु॒ । कस्या॑चित् । अ॒भिश॑स्त्यै । स॒वि॒तुः । बा॒हू । स्थः॒ । ऊर्ण॑म् । म्र॒द॒सम् । त्वा॒ । स्तृ॒णा॒मि॒ । स्वा॒स॒स्थम् । दे॒वेभ्यः॑ । आ । त्वा॒ । वस॑वः । रु॒द्राः । आ॒दि॒त्याः । स॒द॒न्तु॒ ।
Word by Word
समित्kindling-stick; fuel (for fire)
समित्:
Kartā
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक) < सम्+इध्
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
पुरस्तात्from the front; in front
पुरस्तात्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुरस् + तात् (अव्ययीभाव)
पातुmay (he) protect
पातु:
—
TypeVerb
Rootपा (धातु)
कस्याःof which/whose (woman/thing)
कस्याः:
—
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम)
चित्even; any (at all)
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अभिशस्त्यैfor (averting) imprecation/accusation
अभिशस्त्यै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअभिशस्ति (प्रातिपदिक)
सवितुःof Savitṛ
सवितुः:
—
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
बाहूtwo arms
बाहू:
Kartā
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
स्थःyou two are
स्थः:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
ऊर्णम्wool; woollen covering
ऊर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootऊर्ण (प्रातिपदिक)
मृदसम्soft; tender
मृदसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमृदस् (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
स्तृणामिI spread; I strew
स्तृणामि:
—
TypeVerb
Rootस्तॄ (धातु)
स्वासस्थम्well-seated; comfortably placed
स्वासस्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्वासस्थ (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःfor the gods
देवेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आtowards; hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वसवःthe Vasus
वसवः:
Kartā
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
रुद्राःthe Rudras
रुद्राः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
आदित्याःthe Ādityas
आदित्याः:
Kartā
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
सदन्तुlet them sit; may they take their seat
सदन्तु:
—
TypeVerb
Rootसद् (धातु)
Entities Mentioned
S
SūryaS
SavitṛV
VasusR
RudrasĀ
ĀdityasRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes