Mantra 31
Rishi: Traditionally connected with the Agnicayana mantra-corpus (Yājñavalkya lineage in Śukla tradition)
Devata: Agni (as Apāṃ pati; altar-Agni)
Chandas: Triṣṭubh (predominant cadence; mixed/irregular in some YV prose-verse contexts)
Samhita Patha (Devanagari)
त्रीन्त्स॑मु॒द्रान्त्सम॑सृपत् स्व॒र्गान॒पां पति॑र्वृष॒भ इष्ट॑कानाम् । पुरी॑षं॒ वसा॑नः सुकृ॒तस्य॑ लो॒के तत्र॑ गच्छ॒ यत्र॒ पूर्वे॒ परे॑ताः
Transliteration
trīn samudrā́n sam asṛpat svargā́n apā́m patír vṛṣabhá iṣṭakānām | purī́ṣaṃ vásānaḥ sukṛtásya loké tátra gaccha yátra pū́rve párētāḥ
Translation
他汇流并越过三重大海，趋向天界——水之主、祭坛砖之雄牛。披覆以填土（purīṣa），安住于善行者之世；汝当往彼，往昔先行者所已逝去之处。
Padapatha (Word Analysis)
त्रीन् । समु॒द्रान् । सम् । असृपत् । स्व॒र्गान् । अ॒पाम् । पतिः । वृष॒भः । इष्ट॑कानाम् । पुरी॑षम् । वसा॑नः । सु॒कृ॒तस्य॑ । लो॒के । तत्र॑ । गच्छ । यत्र॑ । पूर्वे॑ । परे॑ताः
Word by Word
त्रीन्three
त्रीन्:
कर्म
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि
समुद्रान्oceans
समुद्रान्:
कर्म
TypeNoun
Rootसमुद्र
सम्together/fully
सम्:
—
TypePreverb (upasarga)
Rootसम्
असृपत्crept/advanced
असृपत्:
—
TypeVerb
Rootसृप्
स्वर्गान्heavens
स्वर्गान्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वर्ग
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअप् (आप्)
पतिःlord
पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपति
वृषभःbull (the mighty one)
वृषभः:
कर्तृ (apposition)
TypeNoun
Rootवृषभ
इष्टकानाम्of the bricks
इष्टकानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootइष्टका
पुरीषम्filling/packing (earth, mortar)
पुरीषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुरीष
वसानःwearing/putting on
वसानः:
कर्तृ (qualifier)
TypeVerbal adjective (present participle)
Rootवस् (आच्छादने) → वसान
सुकृतस्यof the well-done (merit/good deed)
सुकृतस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसुकृत
लोकेin the world
लोके:
अधिकरण
TypeNoun
Rootलोक
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (deictic)
TypeIndeclinable
Rootतत्र
गच्छgo
गच्छ:
—
TypeVerb (imperative)
Rootगम्
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र
पूर्वेthe former ones
पूर्वे:
कर्तृ (of परेताः)
TypeAdjective (substantivized)
Rootपूर्व
परेताःdeparted (gone beyond)
परेताः:
कर्तृ (predicate)
TypePast participle
Rootपरा-इ (परैति) → परेत
Entities Mentioned
A
Agni (as Apāṃ pati)A
Apas (Waters)P
Pitṛs (the Former/Ancestors)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes