Home›Shiva Purana›Vayaviya Samhita›Uttara Bhaga›Adhyaya 4›Shloka 75
←Previous Verse
Next Verse→

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 75

शिवशक्त्यैक्य-तत्त्वविचारः / Inquiry into the Unity of Śiva and Śakti

Para–Apara Ontology

Devanagari script

येयमुक्ता विभूतिर्वै प्राकृती सा परा मता । अप्राकृतां परामन्यां गुह्यां गुह्यविदो विदुः

Transliteration

yeyamuktā vibhūtirvai prākṛtī sā parā matā | aprākṛtāṃ parāmanyāṃ guhyāṃ guhyavido viduḥ

Translation

此处所说的显现（vibhūti）确属自性界（Prakṛti），却被称为“更高”。然而通达密义者了知另有一种至上显现——非物质、超越自性界，且真正幽隐。

Word by Word
याwhich
या:
Karta/Subject (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक-यः/या (relative pronoun)
इयम्this
इयम्:
Karta/Subject (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशार्थक (this)
उक्ताsaid/declared
उक्ता:
Kriya/Predicate (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विभूतिः’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्
विभूतिःmanifestation/power
विभूतिः:
Karta/Subject (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (indeed)
प्राकृतीmaterial/natural
प्राकृती:
Visheshana/Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राकृत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘विभूतिः’ इत्यस्य विशेषणम्
साthat
सा:
Karta/Subject (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘विभूतिः’ इत्यस्य पुनर्निर्देशः
पराsupreme
परा:
Visheshana/Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सा’/‘विभूतिः’ इत्यस्य विशेषणम्
मताis considered
मता:
Kriya/Predicate (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) → मत (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘considered/held as’
अप्राकृताम्non-material
अप्राकृताम्:
Karma/Object (कर्म)
TypeAdjective
Rootअ-प्राकृत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य कर्मरूपेण (as …)
पराम्supreme
पराम्:
Visheshana/Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘अप्राकृताम्’ इत्यस्य सह विशेषणम्
अन्याम्other/distinct
अन्याम्:
Visheshana/Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘अप्राकृताम्’ इत्यस्य सह विशेषणम्
गुह्याम्secret
गुह्याम्:
Visheshana/Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘विभूतिम्’ इत्यर्थे विशेषणम्
गुह्यविदःknowers of the secret
गुह्यविदः:
Karta/Subject (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुह्य (प्रातिपदिक) + विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (गुह्यं वेदन्ति ये)
विदुःknow
विदुः:
Kriya/Predicate (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन
Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

Characters & Entities
S
Shiva
P
Prakriti

FAQs

It distinguishes between a ‘higher’ manifestation still within Prakṛti (the realm of change and qualities) and an even more secret, supreme reality beyond Prakṛti—pointing the seeker from worldly and subtle attainments toward transcendent liberation under Shiva’s grace.

Linga and saguna worship can begin within the domain of Prakṛti (form, symbol, ritual), yet it is meant to mature into realization of Shiva as the aprākṛta—beyond material nature—so the symbol leads the mind to the formless, supreme Pati.

Use disciplined Shiva-upāsanā—japa of the Panchākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) with inward meditation—so devotion does not stop at external or subtle ‘vibhūti’ but turns toward the hidden, transcendent Shiva beyond Prakṛti.

←Previous Verse
Next Verse→